Filistin’de Natsional (Ulusal) Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Koalisyonu “Aman”, yayımladığı yıllık raporda ülkede yolsuzluk riskinin giderek büyüdüğü yönünde ciddi uyarılarda bulundu. Raporda, Gazze Şeridi’ndeki çatışma ortamı, İsrail işgalinin derinleşen uygulamaları ve denetim mekanizmalarının işlevsizleşmesi gibi faktörlerin yolsuzluğa zemin hazırladığı belirtildi.
Aman Koalisyonu Üst Yöneticisi (CEO) İsam Hacc Hüseyin, Filistin Yasama Meclisi’nin uzun süredir kapalı olması nedeniyle tüm yetkilerin cumhurbaşkanlığı makamında toplandığını vurguladı. Hüseyin, bu durumun güçler ayrılığı ilkesini zedelediğini, demokratik denetim araçlarını kısıtladığını ve yetkinin kötüye kullanılması ihtimalini artırdığını ifade etti.
Üst düzey atamalarda liyakat tartışması
Hükümetin idari reform sözlerine rağmen üst düzey sivil, askeri ve diplomatik bürokrasideki atamaların liyakat esasına göre yapılmadığı savunuldu. Onlarca büyükelçi ve konsolosun atama süreçlerinde “siyasi sadakat” ve “hoşnut etme” politikalarının izlendiği öne sürülerek, kamuda fırsat eşitliğinin zedelendiği ifade edildi.
Raporda yer alan bir diğer eleştiri konusu ise temel hizmet ve haklara erişimde uygulanan “güvenlik onayı” şartı oldu. Özellikle Gazze sakinlerine pasaport verilmesi, kamu sektöründe istihdam sağlanması ve bazı mesleki ruhsatların alınması süreçlerinde bu kriterin aranmasının, vatandaşlar arasında eşitlik ilkesini ihlal ettiği vurgulandı.
“En az şeffaf olan kurum cumhurbaşkanlığı”
Şeffaflık alanındaki verilere göre, Filistin’deki 42 kamu kurumundan yalnızca 10 tanesi yıllık faaliyet ve mali raporlarını internet sitelerinde düzenli olarak yayımlıyor. Raporda, cumhurbaşkanlığına bağlı olan ve doğrudan buraya rapor veren kurumların, hesap verebilirlik düzeyi en düşük ve şeffaflıktan en uzak yapılar olduğu iddia edildi.
Mali alanda hükümetin kamu harcamalarını kısma ve bütçe tavanına uyma noktasında başarı gösterdiği ancak mesai saatlerinin azaltılmasının sağlık, eğitim ve sosyal koruma gibi temel kamu hizmetlerinde aksamalara yol açtığı tahlil edildi. Hastanelerde ilaç eksikliği ve sosyal yardımların gecikmesi bu olumsuz yansımalar arasında gösterildi.
Savaş döneminde “kriz yolsuzluğu” tırmandı
Aman Koalisyonu Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir el-Hüseyni, Gazze’deki insani kriz ve kolluk kuvvetlerinin işlevini yitirmesinin yeni yolsuzluk türlerini beraberinde getirdiğini belirtti. Özellikle sınır kapılarındaki kontrol eksikliğinin karaborsa, rüşvet ve insani yardımların suistimal edilmesine yol açtığı aktarıldı.
Koalisyonun Gazze Başkan Yardımcısı Nadir Ebu Şark ise idari ve güvenlik boşluğunun “kriz yolsuzluğunu” derinleştirdiğini; organize olmayan güvenlik şirketleri ile komisyoncuların yardımları çalarak yeniden yüksek fiyatlarla piyasaya sürdüğünü ifade etti. Çözüm olarak Batı Şeria ve Gazze kurumlarının ulusal bir idari yapı altında birleştirilmesi ve acilen genel seçimlere gidilmesi çağrısı yapıldı.
