Sudan Adalet Bakanı Abdullah Derif, ülkesindeki iç çatışmalarda Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (HDK) sağladığı iddia edilen askeri destek nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) karşı harekete geçildiğini açıkladı. Hartum yönetimi, ellerinde BAE’nin savaşa doğrudan müdahil olduğunu kanıtlayan “fiziksel deliller ve kesin veriler” bulunduğunu duyurdu.
“Silahlar 2023-2025 üretimi”
Hartum’da düzenlenen bir askeri sergide ele geçirilen mühimmatları inceleyen Bakan Derif, sergilenen silahların teknik ve adli incelemelerinin tamamlandığını belirtti. Derif, özellikle stratejik öneme sahip insansız hava araçlarının (İHA) 2023-2025 yılları arasında üretildiğini ve bu silahların uluslararası ticaret anlaşmalarına göre “son kullanıcısının BAE olarak kayıtlı olduğunu” iddia etti. Sudanlı Bakan, bu durumun BAE’nin HDK’ye silah temini konusundaki “doğrudan sorumluluğunu kesin olarak ispatladığını” savundu.
Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) sitem
Adalet Bakanı Derif, açıklamasında Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yönelik sert eleştirilerde bulundu. UCM ile Sudan arasında bir mutabakat zaptı bulunduğunu hatırlatan Derif, özellikle El-Cüneyne, El-Faşir ve El-Cezire eyaletlerindeki “soykırım” iddialarıyla ilgili UCM’nin hala tutuklama emri çıkarmamış olmasından büyük hayal kırıklığı duyduklarını ifade etti.
Hukuki mücadele için üç ana yol
Sudan’ın kurduğu “İhlaller ve Suçlar Uluslararası Dava Yüksek Komitesi”, BAE ve HDK liderlerini yargılatmak için üç temel hat üzerinde ilerliyor:
-
Uluslararası Adalet Divanı: BAE’nin uluslararası taahhütlerini ve antlaşmalarını ihlal ettiği gerekçesiyle bir devlet olarak dava edilmesi.
-
Uluslararası Ceza Mahkemesi: HDK liderleri hakkında vakit kaybetmeksizin tutuklama müzekkerelerinin çıkarılması için baskının artırılması.
-
Ulusal ve Özel Uluslararası Mahkemeler: HDK liderleri ve BAE hükümeti hakkında, suç ortaklığının hukuki ve cezai sorumluluğunun tescil edilmesi ve tazminat süreçlerinin başlatılması.
BAE iddiaları reddediyor
Birleşik Arap Emirlikleri ise Sudan’daki çatışmanın herhangi bir tarafına silah veya finansal destek sağladığına yönelik suçlamaları daha önce defalarca reddetmişti. BAE Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu tür iddiaların “temelsiz olduğunu ve kanıt eksikliği çektiğini” savunuyor.
Hartum yönetimi ise şu anda uzman ekiplerle birlikte dava dosyalarının teknik ve hukuki hazırlıklarını tamamlamak üzere olduğunu, dosyalar tamamlandığında uluslararası mahkemelere eş zamanlı başvurular yapılacağını bildirdi. Bu süreç, Sudan krizinin sadece saha çatışmalarıyla değil, uluslararası hukuk arenasında da derinleşeceğini gösteriyor.
