Küresel petrol ticaretinin ana damarı konumundaki Hürmüz Boğazı, ticari gemilere yönelik hedef alma vakaları ve askeri tırmanış nedeniyle yüksek tansiyonlu saatler yaşıyor. Açık kaynaklı deniz takip sistemlerinde boğaz trafiği durma noktasına gelmiş gibi görünse de uydu analizleri, takip cihazlarını kapatan dev gemilerin boğazdan “karanlık seyir” modunda geçmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Hindistan Limanlar ve Denizcilik Bakanlığı, Umman kıyıları açıklarında Hindistan bayraklı bir ticari geminin tanımlanamayan bir hava cismi tarafından vurulduğunu duyurdu. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hamriye Limanı’ndan ayrılarak boğaza yönelen “MSV AL JUSUFI” isimli gemideki 14 Hint denizciden birinin hayatını kaybettiği, 13 mürettebatın ise kurtulduğu bildirildi.
MarineTraffic verileri ve ‘hayalet’ gemilerin rotası
Deniz trafiği izleme platformu MarineTraffic verileri, boğazdan resmi olarak sinyal vererek geçen gemi sayısının son 24 saatte sert şekilde düştüğünü gösterdi. Pazartesi günü 3 petrol tankeri, 1 sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri, 4 kargo gemisi ve 1 dökme yük gemisi olmak üzere yalnızca 9 gemi sinyal açık şekilde geçiş yaptı; salı günü öğle saatlerine kadar ise yalnızca 2 kargo gemisi kayıtlara geçti.
Ancak El Cezire Açık Kaynak İstihbarat Birimi’nin radar uydu görüntüleri üzerinden yaptığı analiz, resmi verilerle sahadaki gerçeklik arasındaki büyük çelişkiyi belgeledi:
- 2 Kasım sabahı çekilen radar uydu fotoğraflarında, Umman rotası üzerinde seyreden ve ortalama 300 metre uzunluğunda olan çok sayıda büyük gemi tespit edildi.
- Bu gemilerin hiçbirinin açık takip sistemlerinde (AIS) yer almadığı, saldırı tehdidine karşı konum vericilerini kapatarak bölgeden gizlice geçtiği belirlendi.
- Takip sisteminde kayıtlı olan Marshall Adaları bayraklı ve Yunanistan merkezli bir şirket tarafından işletilen “Pacific Star” dökme yük gemisi ise güvenlik endişesiyle Umman geçidinde yönünü tersine çevirerek geri döndü.
Resmi kayıtlarda boğazı kullanan gemilerin üçte birinden fazlasının doğrudan İran bağlantılı olduğu görüldü. Bunlar arasında, İran petrolü taşıdığı gerekçesiyle ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesinde yer alan “Maral” isimli ham petrol tankeri de dikkat çekti.
ABD’den Kişm Adası’na hava harekatı
Boğazdaki deniz hareketliliği sürerken, ABD ile İran güçleri doğrudan karşı karşıya geldi. New York Times’a konuşan ABD’li bir yetkili, Amerikan jetlerine ateş açılmasına misilleme olarak İran’ın güneyindeki stratejik Kişm Adası’na sınırlı hava saldırıları düzenlendiğini doğruladı. İran Devrim Muhafızları ise Hürmüz Boğazı’nın doğusunda yeni nesil hava savunma sistemleriyle bir ABD insansız hava aracını (İHA) düşürdüklerini duyurmuştu.
Patlama sesleri anakaradan duyuldu
İran resmi haber ajansı IRNA, Hürmüz Boğazı’nın batı girişini kontrol eden Kişm Adası’nda en az 5 büyük patlama sesi duyulduğunu bildirdi. Fars Haber Ajansı da Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Lenge ve Bender Abbas kentleri ile Hürmüz Adası sakinlerinin deniz yönünden gelen güçlü patlamalarla sarsıldığını aktardı. Askeri yetkililer gerilimin bölgesel bir savaşa dönüşmemesi adına tarafların temkinli davrandığını belirtse de küresel enerji koridorundaki risk seviyesi en üst basamağa tırmanmış durumda.
