Stratejik Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan askeri gerilim sürerken, boğaz üzerindeki kontrol ve hakimiyet tanımlarının Washington ve Tahran yönetimleri arasında köklü farklılıklar gösterdiği belirtildi. Al Jazeera’ya değerlendirmelerde bulunan askeri uzman emekli Albay Nidal Ebu Zeyd, iki ülkenin sahadaki önceliklerinin ve kontrol kriterlerinin birbirinden tamamen ayrıştığını vurguladı.
Ebu Zeyd, Tahran yönetiminin kontrol anlayışını petrol tankerlerinin geçişini aksatmak ve küresel enerji akışını kilitlemek üzerine kurduğunu, ABD’nin ise belirli ticari ve askeri gemilerin seyrüsefer güvenliğini sağlama odaklı hareket ettiğini ifade etti. İran’ın sahip olduğu coğrafi avantajı rejim güvenliğini korumak adına stratejik bir koz olarak kullandığını belirten uzman, Hürmüz’ün Tahran için olası müzakere masalarında elini güçlendiren en kritik kart olduğunu aktardı.
Misilleme dengesi bozuldu: Bire yirmi tehdidi
Sahadaki son gelişmeleri ele alan Ebu Zeyd, İran Devrim Muhafızları Sözcüsü’nün ABD tarafından dayatılan “tankere tanker” şeklindeki orantılı misilleme dengesini bozduklarını ilan ettiğini hatırlattı. Tahran kanadı, vurulan her bir petrol tankerine karşılık 20 ABD hedefinin vurulacağını duyurdu.
Askeri uzman, tarafların sahadaki operasyonel başarı iddialarının bağımsız kaynaklarca doğrulanmasının zorluğuna da değindi. Washington yönetimi 9 İran petrol tankerini vurduğunu öne sürerken, Tahran ise ABD muhriplerini hedef aldığını iddia ediyor. Ebu Zeyd, bölgedeki Amerikan savaş gemilerinin gelişmiş “Aegis” hava savunma sistemleriyle korunduğunu, bu nedenle gemisavar füzelerin bu muhriplere doğrudan isabet etme olasılığının askeri açıdan oldukça düşük olduğunu kaydetti.
Balistik füzeler ve üs saldırıları iddiaları
Öte yandan Amerikan The Wall Street Journal gazetesi, adı açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran’ın ABD gemilerine yönelik saldırılarda hareketli hedefleri vurabilen manevra kabiliyetine sahip gelişmiş balistik füzeler kullandığını yazdı. Bu durumun, önceki denemelere kıyasla ABD savaş gemilerine isabet kaydetme ihtimalini daha da artırdığı savunuldu.
Bölgedeki çatışmaların hava üslerine de sıçradığı bildirildi. CBS News’ün aktardığı bilgilere göre, İran’ın gece saatlerinde Ürdün’deki Muvaffak Salti Hava Üssü’ne düzenlediği saldırılarda bazı Amerikan askeri uçakları hasar gördü. Amerikan hava savunma bataryalarının 30’dan fazla Patriot füzesi fırlattığı operasyonda, bir A-10 Thunderbolt uçağının kanadının koptuğu, hafif hasar alan yaklaşık 8 adet F-15 savaş uçağının ise onarılarak yeniden göreve hazır hale getirildiği iddia edildi.
Sahil hattında patlamalar ve savaşın süresi
Gerilim tırmanırken ABD güçleri İran kıyı şeridine ve tankerlerine yönelik hava ve deniz saldırılarını sürdürüyor. İran’ın resmi Fars Haber Ajansı, Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik, Minab sahil bölgeleri ve Keşm Adası civarında şiddetli patlamaların meydana geldiğini aktardı.
Gelişmeleri değerlendiren ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin savaşı kazandığını, Hürmüz Boğazı’nı tamamen kontrol altına aldıklarını ve İran’ın nükleer silah elde etmesine asla izin vermeyeceklerini savundu. The Wall Street Journal ise üst düzey danışmanlarının Trump ile yaptıkları kapalı toplantılarda, İran ile yürütülen savaşın mevcut başkanlık döneminin sonuna kadar uzayabileceği ihtimalini ele aldıklarını öne sürdü.
