Hürmüz Boğazı’nda deniz mayınları ve seyrüsefer güvenliği üzerinden Washington ile Tahran arasında karşılıklı açıklamalarla tansiyon yükseldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, boğazın güneyinde bir petrol tankerinin iki deniz mayınına çarpması sonucu yangın çıktığını duyururken; ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), bölgede mayın döşeme faaliyetinde bulunduğu öne sürülen İran unsurlarına önleyici saldırı düzenlediğini açıkladı.
Tarafların iddiaları ve çelişen açıklamalar
İran tarafı, tankerin kurallara aykırı bir güzergâhı kullandığı sırada mayınlara çarptığını savunarak, denizcilik şirketlerini ABD yönlendirmelerine uymama konusunda uyardı. Devrim Muhafızları, boğazdaki geçiş kurallarına uyulmasının zorunlu olduğunu ve güvenlik talimatlarını ihlal eden gemilerin benzer risklerle karşılaşabileceğini bildirdi.
Buna karşılık CENTCOM, ticari gemilerin ve küresel ticaret akışının korunması amacıyla İran güçlerine yönelik “sınırlı bir operasyon” gerçekleştirildiğini duyurdu. Operasyon kapsamında, uzaktan mayın döşeme kapasitesine sahip iki füze fırlatma platformunun hedef alındığı belirtildi.
Güvenli hatlar ve uzaktan mayın döşeme teknolojisi
ABD yönetimi, mayıs ayından bu yana Umman kara suları ve uluslararası koridorda kapsamlı mayın temizleme çalışmaları yürütüldüğünü ve iki güvenli seyrüsefer koridorunun ulaşıma açıldığını vurguluyor:
- Önleyici Saldırılar: ABD makamları, 333 milimetrelik uzun menzilli fırlatıcılarla uzaktan deniz mayını yerleştirme teknolojisinin engellenmesine odaklanıldığını belirtiyor.
- Denetim ve İzleme: ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası sulardaki mayınların temizlendiğini ve boğazın her noktasının uzay ve uydu sistemleriyle kesintisiz izlendiğini belirterek yeni mayın döşeme girişimlerine sıfır tolerans gösterileceğini açıkladı.
Bölgesel gerilimin deniz ticaretine etkisi
Deniz mayınları; temas, basınç, akustik ya da manyetik etkiyle patlayabilen ve tespit edilip temizlenmesi haftalar sürebilen karmaşık mühimmatlar olarak biliniyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı gibi kritik bir enerji koridorunda mayın tehdidinin sürmesinin küresel deniz taşımacılığı maliyetlerini ve risk primlerini artırdığına dikkat çekiyor. Bölgede karşılıklı hamlelerle devam eden kriz, askeri bir çatışmanın yanı sıra enerji tedarik zincirinde uzun vadeli ekonomik riskleri de beraberinde getiriyor.
