Küresel petrol ve doğalgaz taşımacılığının en kritik boğazlarından Hürmüz hattı, peş peşe yaşanan iki kritik deniz olayıyla sarsıldı. Umman açıklarında Ukrayna yaptırımlarına tabi bir petrol tankeri kaynağı belirsiz bir mühimmatla hedef alınırken, ABD yaptırımları ve liman ablukası altındaki İran menşeli gazı taşıyan bir diğer tanker ise ablukayı delerek Umman Körfezi’nden açık denizlere geçmeyi başardı.
Hürmüz Boğazı’nın doğu girişinde meydana gelen saldırı, bölgedeki gölge tanker filosunun hareketliliğini yeniden gözler önüne serdi. İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada, Umman’ın Lima bölgesinin 19 deniz mili açıklarında bir tankerin vurulduğu duyuruldu. Deniz güvenlik şirketi Vanguard ise hedef alınan geminin Barbados bayraklı “C 1” adlı petrol tankeri olduğunu belirledi.
45 gün sinyal kapatan tanker vuruldu
Uydu ve seyir takip platformu MarineTraffic verilerine göre, 9329758 IMO numaralı “C 1” tankeri, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Horfakkan açıklarındaki bekleme alanına ulaştıktan sonra 26 Eylül tarihinde otomatik tanımlama sistemini (AIS) kapattı. Tam 45 gün boyunca radarlardan kaybolan gemi, gizemli saldırıyla birlikte yeniden gün yüzüne çıktı.
Ukrayna Askeri İstihbarat veritabanında yer alan bilgilere göre tanker, Rus petrol ürünlerini taşıdığı gerekçesiyle Aralık 2025’ten bu yana Kiev yönetiminin yaptırım listesinde yer alıyor. Baltık ve Karadeniz limanlarından hareket ederek Türkiye ve Hindistan’a Rus dizeli ve akaryakıtı taşıyan geminin, geçmişte “Troy” ismiyle seyrettiği ve yaptırımlardan kaçınmak amacıyla sürekli bayrak ve isim değiştirdiği belgelendi.
ABD ablukasını delen gaz tankeri Endonezya yolunda
Bölgede ticari gemilere yönelik saldırılar sürerken, 9002908 IMO numaralı “Ocean Unity” adlı sıvılaştırılmış gaz tankeri ise dikkat çeken bir operasyona imza attı. Kpler veri platformunun kayıtlarına göre gemi, ekim ayı sonunda İran’ın Assaluyeh limanından yaklaşık 46,1 bin ton propan ve bütan yükledi.
ABD’nin İran limanlarına uyguladığı sıkı deniz ablukasına rağmen Umman Körfezi’nden çıkmayı başaran tanker, Avrupa Uzay Ajansı’na ait Sentinel-2 uydusu tarafından 9 Kasım’da Arap Denizi’nde görüntülendi. Uydu görüntülerinde dev geminin açık denizde doğu rotasında hızla ilerlediği ve arkasında bıraktığı su izi net biçimde kaydedildi. Geminin 28 Kasım’da Endonezya’nın Balikpapan Limanı’na varmak üzere seyir halinde olduğu bildirildi.
Sahte bayrak ve isim oyunları
ABD Hazine Bakanlığı tarafından Nisan ayında “Global Vivian” adıyla yaptırım listesine alınan gaz tankerinin, temmuz ayında adını “Ocean Unity” olarak değiştirdiği saptandı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) kayıtları, geminin bayrağını Komorlar’dan Aruba’ya çevirdiğini ancak Aruba bayrağının sahte olarak tescillendiğini ortaya koydu. İsmi ve bayrağı değişse de uluslararası tescil numarası (IMO) sayesinde geminin yaptırımları ihlal eden geçmişi net biçimde takip edilebiliyor.
Hürmüz ve çevresindeki sular, ABD ile İran arasındaki gerilim ve bölgesel çatışmalar sebebiyle tarihin en tehlikeli geçiş noktalarından biri olmayı sürdürüyor. IMO’nun son verilerine göre, çatışmaların başlangıcından bu yana boğaz ve civarında 133 doğrulanmış deniz olayı yaşanırken, saldırılarda 25 sivil denizci hayatını kaybetti.
