Küresel petrol piyasaları, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki kritik deniz ticaret yollarında ticari gemilere yönelik saldırıların artmasıyla yeniden hareketlendi. Bir önceki işlem gününde son iki ayın en düşük seviyesine gerileyen ham petrol fiyatları, çarşamba günü gelen saldırı haberlerinin ardından toparlanarak yönünü yukarı çevirdi.
Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü tarafından paylaşılan veriler, krizin boyutunu gözler önüne serdi. Rapora göre, ekim ayı boyunca Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sularda 37 gemi saldırıya uğradı. Bu veri, çatışmaların başlangıcından bu yana kaydedilen en yüksek aylık rakam olarak kayıtlara geçerken, kasım ayının ilk günlerinden itibaren en az 10 yeni saldırı daha rapor edildi.
Umman açıklarında peş peşe patlamalar
Sosyal medyada yayımlanan ve bağımsız kaynaklarca doğrulanan görüntülerde, Navig8 şirketine ait bir petrol tankerinin Umman açıklarında alevler içinde kaldığı görüldü. İran devlet televizyonu, boğazdaki “yetkisiz rotaları” kullandığı gerekçesiyle o gün hedef alınan üç tankerden birinin bu gemi olduğunu duyurdu.
İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Birimi (UKMTO) ise salı günü Umman’ın Lima bölgesi açıklarında başka bir tankerin saldırıya uğradığını bildirdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, iki tankerin deniz mayınlarına çarpması sonucu yangın çıktığı öne sürüldü.
Güvenlik riski ve sigorta maliyetleri sevkiyatı tehdit ediyor
Londra Borsası Grubu (LSEG) bünyesindeki enerji analistleri, diplomatik kanallarda olası bir uzlaşı sağlansa dahi enerji akışının normale dönmesinin zaman alacağını vurguluyor. Uzmanlar, sulardaki mayınların temizlenmesi, fırlayan deniz taşımacılığı sigorta maliyetleri ve armatörlerin risk alma konusundaki çekinceleri nedeniyle boğazdaki sevkiyat riskinin yüksek kalmaya devam edeceğine dikkat çekiyor.
Piyasalar, ABD’nin İran’a yönelik yeni askeri operasyon sinyallerini azaltmasıyla haftanın başında 3 doları aşan düşüşler yaşamıştı. Ancak İranlı güvenlik yetkililerinin herhangi bir müzakere yürütüldüğü iddialarını yalanlaması ve fiziksel saldırıların kesilmemesi düşüş dalgasını tersine çevirdi.
Küresel arz cephesinde çifte baskı
ABD Petrol Enstitüsü verilerine göre, ülkede ham petrol stokları 6 Kasım ile biten haftada 9 milyon varil artış gösterdi. Öte yandan Rusya’daki petrol rafinerilerinin, Ukrayna’nın son insansız hava aracı (İHA) saldırıları sonucunda kapasitelerinin yaklaşık yüzde 30’unu kaybettiği bildiriliyor.
Arz ve güvenlik endişelerinin tırmandığı dönemde, Rus ve Ukraynalı yetkililerin şubat ayından bu yana ilk kez Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de bir araya gelerek barış görüşmeleri gerçekleştirmesi ise jeopolitik risk haritasındaki bir diğer kritik gelişme olarak izleniyor.
