İran askeri komuta kademesinde uzun yıllar görev alan ve Kara Kuvvetleri Komutanlığı dönemindeki reformlarıyla tanınan Tuğgeneral Kiyumers Haydari, İran Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevine getirildi. 1980’lerdeki İran-Irak Savaşı ile başlayan askeri kariyerinde operasyonel ve stratejik kademelerde yükselen Haydari, İran ordusunun modernizasyon süreçlerinde kilit rol oynayan isimler arasında yer alıyor.
Askeri geçmişi ve komuta kademesindeki yükselişi
1964 yılında Kirmanşah eyaletine bağlı Sahneh kentinde doğan Haydari, askeri faaliyetlerine 1982’de gönüllü Besic birliklerinde başladı. 1984’te resmi olarak orduya katılarak 81. Zırhlı Tümen bünyesinde piyade subayı olarak görev yaptı.
Kariyeri boyunca önemli komuta kademelerinde bulunan Haydari’nin üstlendiği başlıca görevler şunlardır:
1998 – 2005: Güneybatı Bölge Kara Kuvvetleri Komutanlığı.
2008 – 2016: İran Kara Kuvvetleri Komutan Yardımcılığı.
2016 – 2025: İran Kara Kuvvetleri Komutanlığı.
Kasım 2025 – Ağustos 2026: Müşterek operasyonların planlama ve koordinasyonundan sorumlu Hatemü’l-Enbiya Merkez Karargahı Komutan Yardımcılığı.
Haydari, Ağustos 2026’da Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdullahi’nin önerisi ve ülke liderliğinin onayıyla doğrudan Genelkurmay Başkan Yardımcılığı görevine atandı.
Kara Kuvvetleri’nde “Lebbeyk” dönüşümü
Haydari, dokuz yıllık Kara Kuvvetleri Komutanlığı süresince “Lebbeyk” adı verilen kapsamlı bir yeniden yapılanma programını hayata geçirdi. Bu reformlar kapsamında klasik kara birlikleri, hareket kabiliyeti yüksek hızlı müdahale tugaylarına dönüştürüldü.
Silah sistemlerinde ise 300 kilometre menzil, yüksek hassasiyet, yapay zeka entegrasyonu ve ağ merkezli harp kabiliyeti temel kriter olarak belirlendi. Döneminde sınır hatlarına çok sayıda füze ve insansız hava aracı (İHA) üssü kurulurken, ilk kez Kara Kuvvetleri envanterine entegre hava savunma sistemleri dahil edildi.
Yaptırımlar ve uluslararası suçlamalar
İran iç güvenlik operasyonlarında ordunun rolüne dair açıklamalarıyla da gündeme gelen Haydari, Batılı ülkelerin yaptırım listelerinde yer aldı. Avrupa Birliği Kasım 2022’de, İngiltere ise Ocak 2023’te; ülke içindeki protestoların bastırılması ve insan hakları ihlalleri gerekçesiyle Haydari’ye yönelik varlık dondurma ve seyahat yasağını içeren yaptırım kararları aldı.
Tuğgeneral Haydari, ordu bünyesindeki çalışmaları nedeniyle Nisan 2021’de 1. Derece Fetih Madalyası ile ödüllendirilmişti.
