Ortadoğu’da tırmanan askeri gerilim yeni bir boyuta evrilirken, olası bir geniş çaplı çatışmanın bölgesel ve küresel dengeler üzerindeki etkileri tartışılıyor. Rus analist Seth Ferris’in “Novoye Vostochnoye Obozreniye” platformunda yayımlanan değerlendirmesinde, ABD ve İsrail eksenli askeri senaryoların yalnızca hava saldırılarıyla sınırlı kalmayabileceği, kara operasyonlarını da içeren bir planın devreye sokulabileceği öne sürüldü.
Ferris, olası bir harekatın hedeflenen sınırları aşarak kontrol altına alınması imkansız bir krize yol açabileceğini belirterek, böyle bir adımın tüm Ortadoğu için “cehennemin kapılarını açabileceği” uyarısında bulundu.
İki eksenli kara harekatı senaryosu
Analizde yer alan iddialara göre, olası bir hava harekatının ardından İran topraklarına yönelik iki ayrı koldan kara müdahalesi planı gündeme gelebilir. İlk eksenin, Basra Körfezi ve İran’ın güney adalarını hedef alarak ABD Deniz Piyadeleri unsurlarını içerebileceği belirtiliyor.
İkinci eksenin ise Irak-İran sınır hattından ilerleyecek yerel milis gruplar üzerinden kurgulandığı iddia ediliyor. Bu hattın Türkiye-İran sınır güvenliğini ve genel bölgesel dengeyi doğrudan etkileyebilecek hassas bir coğrafyada yer alması, harekatın yaratacağı riskleri katbekat artırıyor. Değerlendirmede, yerel aktörlerin doğrudan çatışmaya dahil edilmesinin savaşı kontrolsüz bir vekalet savaşına dönüştürebileceğine dikkat çekiliyor.
Çatışmanın uzaması ve stratejik hedefler
Ferris, operasyonel hedeflerin ötesinde, uzayan bir askeri gerilimin belirli siyasi çıkarlara hizmet edebileceğini ifade ediyor. Dev savunma bütçelerinin devamlılığını sağlama ve kamuoyunun dikkatini iç sorunlardan başka yönlere çekme ihtimali, askeri hesapların arkasındaki temel dinamikler arasında gösteriliyor. Bununla birlikte, Washington yönetimindeki bazı dengelerin böylesi bir macerayı frenleyebileceği ve doğrudan çatışmanın kaçınılmaz bir kader olmadığı da kaydediliyor.
Ukrayna İHA’ları iddiası ve Tahran’ın tepkisi
Krizin sınırları genişlerken, Rus haber kaynağı “Svobodnaya Pressa” ise İran ile Ukrayna arasındaki gerilime odaklandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu’na yakın kaynakların iddialarına dayandırılan haberlerde, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) Irak’ın kuzeyinde konuşlandırıldığı ve sınır hattında bir ağ kurulduğu ileri sürüldü.
Tahran yönetiminin komşu ülkelerin hava sahası veya topraklarının kendilerine karşı bir üs olarak kullanılmasına müsamaha göstermeyeceğini duyurması, gerilimi daha da tırmandırdı. İddiaların ardından yapılan analizlerde, bölgesel çatışmaya müdahil olma girişimlerinin misilleme riskini artırdığı ve İran’ın menzilini genişleterek doğrudan Kiev’deki yönetim merkezlerini hedef alabilecek kapasiteye sahip olduğu savunuldu.
