İran İslami Şura Meclisi Başkanı ve Tahran Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Al Jazeera’ye verdiği özel mülakatta, Hürmüz Boğazı’nın deniz trafiğine yeniden açılması ve Washington ile ana müzakerelerin başlaması için sundukları yedi temel şarta ABD’nin resmi yanıt vermesini beklediklerini açıkladı. Kalibaf, “Top artık Amerikan tarafının sahasında. Şartlarımız yerine getirilmeden Hürmüz eski düzenine dönmeyecek” ifadelerini kullandı.
Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslarda Tahran’ın taleplerini şeffaf biçimde ilettiğini belirten Kalibaf; arabulucuların girişimleriyle yanıt süresinin yedi günden iki güne indirildiğini kaydetti. İran Ulusal Güvenlik Konseyi bünyesindeki altı üyeli komite ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile süreci yönetmeye devam ettiklerini bildiren Kalibaf, Washington’ın aşırı taleplerinin ve güvenilmez tutumunun anlaşmanın önündeki en büyük engel olduğunu vurguladı.
Masadaki yedi kritik talep ve İslamabad mutabakatı
Tahran yönetiminin Washington’a sunduğu şartların daha önce İslamabad’da varılan mutabakat çerçevesinde şekillendiğini aktaran Kalibaf, ana müzakerelere geçilmeden önce güven inşası için bu maddelerin karşılanmasının zorunlu olduğunu belirtti.
İran’ın yerine getirilmesini istediği temel şartlar şunlardan oluşuyor:
- Petrol yaptırımları ve uygulanan ekonomik ablukanın tamamen kaldırılması,
- Yurt dışındaki dondurulmuş tüm İran mali varlıklarının serbest bırakılması,
- Direniş cephesi dahil tüm bölgesel cephelerde askeri operasyonların sonlandırılması,
- Geçici ateşkes yerine savaşa resmen ve hukuken son verildiğinin ilan edilmesi,
- İran’ın iç işlerine müdahale girişimlerine derhal son verilmesi.
“Trump yeni bir savaşa girerse hezimete uğrar”
Askeri gerilime ilişkin uyarılarda bulunan Kalibaf, ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarda hedeflerine ulaşamadığını ve hesap hatası yaptığını savundu. Washington’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin aracılığıyla Moskova ziyareti sırasında Tahran ile doğrudan müzakere arayışına girdiğini öne süren İranlı yetkili, yeni bir saldırının Donald Trump yönetimine ağır bedeller ödeteceğini kaydetti.
Olası bir askeri hamlenin Trump’ın iç politikadaki baskısını artıracağını ve Kongre’de azil sürecine zemin hazırlayabileceğini öne süren Kalibaf, silahlı kuvvetlerinin savunma ve caydırıcılık kapasitesini tamamen yeniden yapılandırdığını, “ne savaş ne barış” durumuna hapsolarak yıpranmaya izin vermeyeceklerini ifade etti.
Hürmüz, Lübnan ve Yemen’de yeni denklem
Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer güvenliğinin savaş öncesindeki statükoya dönmeyeceğini açıkça dile getiren Kalibaf, Umman Sultanlığı ile uluslararası hukuka dayalı yeni bir geçiş rejimi üzerinde mutabakat arayışında olduklarını ve bu konunun Washington ile dolaylı görüşmelerde ele alındığını söyledi.
Bölgesel krizlere de değinen Kalibaf, Lübnan konusunda ateşkesin sağlanması ve İsrail güçlerinin çekilmesinin öncelik olduğunu savunurken; Yemen krizinin çözümü için Suudi Arabistan ile Husiler arasında doğrudan diyaloğu desteklediklerini, Çin’in Suudi-İran normalleşmesindeki yapıcı rolünün bölgesel istikrar için model olabileceğini sözlerine ekledi.
