Rusya ile Ukrayna arasında şubat ayından bu yana gerçekleştirilen ilk doğrudan müzakere turu, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de başladı. ABD arabuluculuğunda yürütülen ve ilk günü yaklaşık 4 saat süren temaslar, iki ülke arasında kapsamlı bir esir takası anlaşmasına varılması ve savaşı sonlandıracak güvenlik garantilerinin oluşturulması amacını taşıyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ilk gün oturumlarının “son derece verimli” geçtiğini ancak katedilmesi gereken çok mesafe bulunduğunu belirtti. Rubio, Washington yönetiminin ilerleyen süreçte müzakere masasına Avrupalı müttefikleri de dahil etmeyi planladığını duyurdu.
Bin 500 savaş esirini kapsayan takas planı
Danimarka temasları sırasında müzakereleri değerlendiren Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, görüşmeleri “yapıcı” olarak nitelendirdi. İnsani meselelerin ve güvenlik teminatlarının görüşmelerin merkezinde yer aldığını vurgulayan Zelenskiy, 1000 ila 1500 savaş esirini kapsayabilecek geniş çaplı bir takas üzerinde çalışıldığını ifade etti.
Zelenskiy, müzakerelerin ardından ABD’li heyetin detayları netleştirmek üzere Moskova’ya geçeceğini belirtirken, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik Rus saldırılarına karşı Batı’dan kış dönemi için hava savunma ve finansman desteği talebini yineledi.
Masada Avrupa geneli için yeni güvenlik mimarisi
Müzakerelere ABD adına katılan Steve Witkoff ve Jared Kushner, sürecin sadece mevcut çatışmayı durdurmakla kalmayıp kıtada onlarca yıllık barışı tesis edecek yeni bir güvenlik mimarisini hedeflediğini belirtti. Rus heyeti kaynakları da Ukrayna krizinin daha geniş bir Avrupa güvenlik sisteminin yalnızca bir parçası olduğunu savundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın tüm Avrupa’yı kapsayacak “büyük bir anlaşma” sinyali vermesine karşılık, Avrupalı liderler ve Kiev yönetimi kendilerinin doğrudan onay vermediği hiçbir planı kabul etmeyeceklerinin altını çiziyor.
Sahadaki şartlar ve uyuşmazlık noktaları
Müzakerelerin kapalı kapılar ardındaki kısmında tarafların esneklik gösterdiği belirtilse de resmi pozisyonlar arasındaki uçurum ciddiyetini koruyor. Ukrayna heyetine Savunma Bakanı Rüstem Umerov, Rus heyetine ise Vladimir Medinski liderlik ediyor.
Tarafların kırmızı çizgileri çatışıyor
- Toprak Talepleri: Moskova, Ukrayna birliklerinin doğudaki Donetsk bölgesinin tamamından çekilmesini ön şart olarak öne sürüyor. Kiev ise ağır kayıplar pahasına savunduğu bu tahkimat hatlarını terk etmeyi kesin bir dille reddediyor.
- Güvenlik Güvenceleri: Ukrayna tarafı, olası bir barışın ardından 800 bin kişilik ordunun finansmanı, altyapı onarımı ve en az 10 yıllık uluslararası mali destek ile caydırıcı güvenlik garantileri talep ediyor.
- Avrupa Birlikleri İtirazı: Kremlin, ateşkes veya barış anlaşması kapsamında Ukrayna topraklarına herhangi bir Avrupa askeri gücünün konuşlandırılmasına kesin olarak karşı çıkıyor.
