İsrail ordusunun Suriye’nin güneyindeki işgal ve askeri hareketliliği genişlerken, bölgede yaşayan sivillere yönelik ağır hak ihlalleri uluslararası raporlara yansıdı. Associated Press (AP) haber ajansı tarafından yayımlanan kapsamlı araştırma, Birleşmiş Milletler (BM) denetimindeki tampon bölge ve çevre köylerden onlarca Suriyeli sivilin gözaltına alınarak İsrail’deki cezaevlerine nakledildiğini, burada sistematik işkence ve kötü muameleye maruz bırakıldığını ortaya koydu.
Suriye’de rejimin devrilmesinin ardından 235 kilometrekarelik tampon bölgeyi fiilen kontrolü altına alan İsrail güçleri; Kuneytra, Dera ve Şam kırsalına kadar uzanan hatta düzenlediği gece baskınlarıyla köylüleri ve çiftçileri hedef alıyor.
Günlerce uyutulmama ve bağdaş kurma işkencesi
İsrail güçleri tarafından serbest bırakılan eski tutuklular ve kayıp yakınları, gözaltı süreçlerinde yaşanan insanlık dışı uygulamaları tanıklıklarıyla anlattı. Haziran 2025’te tampon bölge yakınlarındaki Ayn Zivan köyünde gözaltına alınan 20 yaşındaki Ali el-Abdullah, hiçbir resmi suçlama yöneltilmeden 5 ay boyunca tek kişilik hücrelerde tutulduğunu söyledi.
Gözaltı koşullarını aktaran el-Abdullah, “Havalandırması olmayan, sürekli parlak ışıkların yandığı hücrelerde tutulduk. Günde sadece birkaç dakika yemek yememiz için kelepçelerimiz çözülüyordu. Uyumak kesinlikle yasaktı; aralıksız 7 gün boyunca yere bağdaş kurup oturmak zorundaydık, uzanmaya kalkanlar anında cezalandırılıyordu” dedi.
Benzer şekilde Ağustos 2025’te evine düzenlenen gece baskınıyla gözleri bağlanarak götürülen 39 yaşındaki Kinan Baker’dan ise aylardır haber alınamıyor. Annesi Hüda Baker, askerlerin evi havaya uçurma tehdidiyle oğlunu teslim aldığını ve o günden bu yana nerede tutulduğunu öğrenemediklerini ifade etti.
Kötü şöhretli cezaevlerine nakledildiler
Serbest kalan tanıklardan Vadıh Baker ise devriye gezen askerlerin kendisini “5 dakika sonra bırakacağız” diyerek durdurduğunu, ardından tutukluluğunun 15 ay sürdüğünü anlattı. Mağdurların ifadelerine göre gözaltına alınan Suriyeliler, önce işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan Ofer Cezaevi’ne, ardından işkence ve kötü muamele iddialarıyla dünya gündemine gelen Necef Çölü’ndeki Sde Teiman gözaltı merkezine sevk ediliyor.
Washington merkezli Suriye Adalet ve Hesap verebilirlik Merkezi (SJAC), tanıkların ağır fiziksel baskıya ve silahlı tehditlere maruz kaldığını doğruladı. İsrail ordusu ise tampon bölgedeki askeri varlığını sınır güvenliği gerekçesiyle savunarak, gözaltıların “terör şüphesi” taşıyan şahıslara yönelik olduğunu iddia ediyor.
Çiftçiler kovuluyor, zeytinlikler buldozerlerle yok ediliyor
Askeri operasyonların hedefinde yalnızca siviller değil, bölgenin tarım alanları da bulunuyor. Kuneytra’nın güneyindeki Refid beldesi yakınlarında zeytin toplayan işçilerin İsrail devriyeleri tarafından arandıktan sonra zorla araziden uzaklaştırıldığı, kuzeydeki Tranje köyünde ise atılan sis bombaları nedeniyle ekili alanlarda yangın çıktığı bildirildi.
Geçtiğimiz ekim ayı boyunca Kuneytra kırsalında 125 askeri sızma ve 55 geçici kontrol noktası kurulduğu, yüzlerce dönümlük kadim zeytin ağacının askeri tahkimat ve güvenlik seddeleri inşa etmek amacıyla kökünden söküldüğü kaydedildi. Tarım arazileri tahrip edilen ve çocukları alıkonulan yerel halk, uluslararası toplumdan ve insan hakları örgütlerinden acil müdahale talep ediyor.
