Yıllardır süregelen finansal krizlerle mücadele eden Lübnan, bölgesel çatışmaların ve savaşın etkisiyle tarihindeki en sert ekonomik darboğazlardan birini yaşıyor. Dünya Bankası verilerine göre, Lübnan gayrisafi yurt içi hasılasının (GSYH) 2026 yılı genelinde yüzde 6,4 oranında daralması ve yıllık enflasyonun yüzde 17’nin üzerine çıkması bekleniyor.
Amerikan gazetesi The New York Times’ta yer alan analize göre, İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar ve İran eksenli bölgesel krizlerin yarattığı şok dalgaları; navlun, yakıt ve temel gıda fiyatlarını fırlatarak ülke ekonomisini durma noktasına getirdi. 2019’da patlak veren bankacılık çöküşü nedeniyle birikimlerine erişemeyen, işsizlik ve satın alma gücündeki rekor erimeyle boğuşan Lübnan halkı için yaşam koşulları her geçen gün ağırlaşıyor.
Tarım sektörü artan maliyetlerle çıkmaza girdi
Krizin en ağır darbelerinden birini alan sektörlerin başında tarım geliyor. Üretim maliyetlerinin fırlaması ve alım gücünün düşmesiyle ürünlerin tarlada kalması, kırsal kesimdeki ailelerin geçim kaynaklarını yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.
Bekaa Vadisi’nde üzüm üreticiliği yapan 55 yaşındaki Abdünnasır Osman, yakıt ve gübre fiyatlarının son bir yılda iki katına çıktığını, işçilik giderlerinin ise beş kat arttığını belirtti. Ürün satış fiyatlarının neredeyse yarı yarıya düştüğünü ifade eden üretici, biriken borçları kapatabilmek için arazilerinin bir kısmını kiraya verdiğini, krizin sürmesi durumunda kalan kısımları da satmak zorunda kalacağını kaydetti.
Hükümet reform arayışında, sokakta grev hazırlığı
Ekonomik çöküş, Başbakan Nevvaf Selam liderliğindeki hükümet üzerindeki baskıyı da katladı. Kamuda yapısal reformları hayata geçirmeye ve mali disiplini sağlamaya çalışan hükümet, halkın yükselen öfkesi ve sendikaların grev tehditleriyle karşı karşıya kalmış durumda. Sendikalar, alım gücünü koruyacak acil ücret artışları ve vergi politikalarında köklü düzenlemeler talep ediyor.
Dünya Bankası raporları, tedarik zincirlerindeki aksamalar ile küresel enerji maliyetlerindeki yükselişin enflasyonist baskıyı canlı tutacağını öngörüyor. Temel ihtiyaç maddelerine erişimin dahi lükse dönüştüğü ülkede, kalıcı bir bölgesel istikrar sağlanamadığı sürece ekonomik toparlanmanın uzun yıllar alacağı ifade ediliyor.
