Küresel piyasalarda petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin olumlu ilerlemesi ve yeni askeri saldırı ihtimalinin zayıflamasıyla haftanın ilk işlem gününde sert düşüş kaydetti. Orta Doğu’daki tansiyonun düşmesiyle birlikte yatırımcıların jeopolitik risk primini azaltması ve küresel piyasalardaki arz fazlası baskısı satışları hızlandırdı.
“Oilprice” verilerine göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,26 (6,15 dolar) değer kaybederek 92,17 dolara geriledi. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 5,01 (4,55 dolar) düşüşle 86,17 dolara indi. Gün içi işlemlerdeki bu sert kayıplar, geçen hafta Brent petrolde yaşanan ve salgın döneminden bu yana en büyük haftalık gerileme olarak kayıtlara geçen yüzde 16’lık düşüş dalgasının devamı niteliğinde oldu.
Jeopolitik gerilim yerini diplomasiye bıraktı
Piyasalardaki aşağı yönlü harekette ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları belirleyici oldu. Trump’ın, Washington ile Tahran arasında çatışmaları sonlandırmaya yönelik müzakerelerin sürdüğü süreçte yeni bir askeri harekat olasılığının düşük olduğunu belirtmesi, enerji koridorundaki arz kesintisi endişelerini hafifletti.
Piyasaların odak noktası, Orta Doğu kaynaklı petrol akışının durması korkusundan diplomatik çözüme ve Körfez petrolü için kritik geçiş yolu olan Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların istikrara kavuşması ihtimaline kaydı. Ancak Hürmüz Boğazı yakınlarındaki gemilere yönelik münferit saldırı iddiaları ve bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle piyasalarda temkinli duruş sürüyor.
Arz fazlası ve zayıf talep baskı yaratıyor
Fiyatlardaki sert düşüş yalnızca diplomatik gelişmelerle sınırlı kalmadı; küresel petrol piyasasında artan arz fazlası ve zayıflayan talep göstergeleri de satıcılı seyri destekledi.
Uluslararası yatırım bankası JPMorgan’ın değerlendirmelerine göre, küresel petrol piyasasındaki arz fazlası eylül ayındaki günlük 1,1 milyon varil seviyesinden ekim ayında günlük yaklaşık 1,4 milyon varile yükseldi. Üretimin artması ve tüketim büyümesinin yavaşlaması, Orta Doğu’daki gerilimin azalmasıyla birleşerek fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı pekiştirdi.
Piyasa dengesinde yeni dönem
Enerji uzmanları, jeopolitik krizlerin fiyatlara eklediği risk priminin erimesiyle birlikte piyasanın yeniden temel arz ve talep dengelerine odaklandığını belirtiyor. Diplomatik temasların somut bir anlaşmayla sonuçlanması ve küresel stokların artmaya devam etmesi durumunda, ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın sürmesi bekleniyor.
