Mısır’ın Ayyat bölgesinde iki yolcu treninin çarpışmasıyla meydana gelen kaza, demir yolu sektörüne harcanan devasa bütçeleri ve siyasi sorumluluk tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Parlamentodaki muhalefet milletvekilleri, altyapı modernizasyonuna aktarılan milyarlarca liranın yolcu güvenliğini neden sağlayamadığını sorgulayarak Ulaştırma Bakanı Kamil el-Vezir’in hesap vermesini, hatta kabinenin tamamen istifa etmesini talep etti.
Temsilciler Meclisi Ulaştırma ve Haberleşme Komisyonu, kazanın perde arkasını görüşmek üzere Ulaştırma Bakanı el-Vezir’in de katılacağı acil bir oturum kararı aldı. Adalet Partisi Genel Başkanı ve Milletvekili Abdulmunim İmam, Ayyat’ta benzer kazaların defalarca yaşanmasına dikkat çekerek geçmişteki ihmallerin cezasız kalmasının yeni facialara zemin hazırladığını ve bakanın parlamento çoğunluğu tarafından korunarak gerçek bir denetimden kaçırıldığını savundu.
Harcanan trilyonlar ve denetim talebi
Siyasi baskının merkezinde, demir yolu modernizasyonuna ayrılan astronomik kamu kaynakları yer alıyor. Resmi verilere göre Mısır Ulaştırma Bakanlığı bünyesindeki kurumlara 2014-2024 yılları arasında yaklaşık 2 trilyon Mısır lirası (güncel kurla yaklaşık 37 milyar dolar) yatırım tahsis edildi.
Reform ve Kalkınma Partisi Meclis Grup Başkanı İrene Said, Ulaştırma Bakanlığı’nın 2026 yılı boyunca kullandığı uluslararası kredilerin nerelere harcandığına dair detaylı bir bilanço açıklamasını istedi. Said, Kamil el-Vezir döneminde alınan kredilerin ne kadarının doğrudan sinyalizasyon, yolcu emniyeti ve teknik bakıma ayrıldığının ve son iki yılda tespit edilen kusur oranlarının kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti. Tagammu Partisi Meclis Grup Başkanı Atıf el-Megavari ise krizin yalnızca bakan değişikliğiyle çözülemeyeceğini, sosyal alanlarda sınıfta kalan tüm hükümet politikalarının değişmesi gerektiğini ifade etti.
Sinyalizasyon ve durma mesafesi mercek altında
Teknik boyutta yürütülen incelemelerde ise kaza anındaki mekanik ve sistemsel arızalar değerlendiriliyor. Ayn Şems Üniversitesi Yol ve Ulaştırma Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Mehdi, soruşturma komisyonunun iki temel nokta üzerinde durması gerektiğini vurguladı:
“Öncelikle 2010 sefer sayılı trenin durulması yasak olan ana hatta neden beklediği netleştirilmelidir. Bir teknik arıza mı yaşandı, yoksa acil durum frenine bir yolcu mu müdahale etti? İkinci olarak, elektronik sinyalizasyonun arkadan gelen 134 sefer sayılı trene dur emrini zamanında iletip iletmediği incelenmeli. Yaklaşık 1500 metrede ancak durabilen bir tren için sinyalin gecikmesi kaçınılmaz bir çarpışmaya yol açar.”
Kronik kaza noktası: Ayyat hattındaki riskler
Ulaştırma Komisyonu Genel Sekreteri Ahmed ed-Derbi, sinyal sisteminin dur uyarısı verdiğini ancak makinistin bunu ne zaman algıladığının tahkikatla kesinleşeceğini aktardı.
Ayyat bölgesi, Yukarı Mısır seferlerini Kahire’ye bağlayan en yoğun demir yolu koridorlarından biri olması ve üzerinde çok sayıda kaçak hemzemin geçit bulunması nedeniyle yüksek riskli bir hat olarak biliniyor. 2016 ve 2022’deki ölümcül faciaların ardından idari makamların hazırladığı raporlar, sinyalizasyon zaafiyetlerini ve bakım eksikliğini defalarca ortaya koymuştu. İstifa etmeyeceğini daha önce kamuoyuna açıkça duyuran Bakan Kamil el-Vezir hakkındaki siyasi baskıların komisyon toplantısının ardından daha da artması bekleniyor.
