İsrail’de 27 Ekim seçimlerinin ardından göreve başlayacak 26. Knesset, salı günü açılış oturumunu gerçekleştirmeye hazırlanırken siyaset arenası ilk büyük bilek güreşine sahne oluyor. Hükümeti kurma görevi alan Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet blokunun, Binyamin Netanyahu’nun partisi Likud mensubu Meclis Başkanı Amir Ohana’yı ilk oturumda koltuğundan indirmek için harekete geçmesi gerilimi tırmandırdı.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un katılımıyla milletvekillerinin yemin edeceği oturum öncesinde muhalefet, hükümet müzakereleri tamamlanmadan meclis yönetimini ele geçirerek yasama gündemini kontrol etmeyi hedefliyor. Cumhurbaşkanlığı istişarelerinde 67 milletvekilinin desteğini alan Eisenkot, meclis çoğunluğunu Netanyahu politikalarına karşı bir kalkan olarak kullanmak istiyor.
Muhalefetin acelesi: Masada 7 Ekim ve görev süresi var
Meclis Başkanlığı makamı, yalnızca parlamento oturumlarını yönetmekle kalmıyor; genel kurula gelecek yasa tasarılarını, denetim süreçlerini ve meclis araştırma önergelerini belirlemede kilit rol oynuyor. Muhalefet, meclis yönetimini erkenden devralarak daha önce Netanyahu bloku tarafından engellenen 7 Ekim 2023 olaylarına ilişkin resmi araştırma komisyonu kurulmasını ve başbakanlık süresine sınır getirilmesini öngören kritik yasa tasarılarını hızla gündeme taşımayı amaçlıyor.
Mevcut Meclis Başkanı Ohana ise geleneksel olarak başkanlık seçiminin yeni hükümet kurulduktan sonra yapıldığını savunuyor. Buna karşın Ohana, muhalefetin en az 61 milletvekilinin imzasını taşıyan resmi bir talep sunması halinde bir hafta içinde oylama oturumunu açacağını ve çoğunluğun iradesine saygı duyacağını duyurdu. İsrail Yüksek Mahkemesi’nin 2020 tarihli içtihadı da meclis çoğunluğunun yeni başkan seçme hakkını engellemeye izin vermiyor.
Adaylık trafiği ve Ortak Liste’nin kritik desteği
Muhalefet cephesinde Meclis Başkanlığı için henüz tek bir isim üzerinde tam mutabakat sağlanmış değil. İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman eski Başbakan Yair Lapid’in ismini önerirken, Eisenkot liderliğindeki Yaşar partisi görevi kendi milletvekillerinden birinin üstlenmesini talep ediyor.
Dengeleri değiştirecek en kritik açıklama ise Arap partilerinden geldi. Ortak Liste Bloku Başkanı Ahmed et-Tibi, Al Jazeera’ya yaptığı açıklamada, Netanyahu hükümetinin temsilcisini koltuktan indirmek amacıyla Eisenkot’un göstereceği adaya blok olarak ‘evet’ oyu vereceklerini teyit etti. Bu destek, muhalefetin 61 barajını aşması için gereken aritmetiği güçlendiriyor.
Kongre baskını uyarısı ve Likud’un itiraz planı
27 Ekim seçimlerinde Netanyahu ittifakı 53 sandalyede kalırken, muhalefet blokunun 48 ve Arap partilerinin rekor düzeyde 19 sandalye kazanması sağ kanatta tansiyonu yükseltti. Maariv gazetesi, aşırı sağcı grupların milletvekillerinin meclise girişini engellemek amacıyla bina önünde toplanma çağrıları yaptığını duyurarak güvenlik güçlerini uyardı ve olası eylemlerin ABD’deki 6 Ocak Kongre baskınına benzeyebileceğine dikkat çekti.
Öte yandan Kanal 12 televizyonu, Likud partisinin seçim sonuçlarına yönelik kapsamlı bir hukuki itiraz hazırlığında olduğunu aktardı. Parti avukatı Ilan Bombach aracılığıyla mahkemeye taşınacak itirazın, Arap seçmenlerin sandığa taşınmasında dijital uygulamaların usulsüz kullanıldığı iddialarına dayandırılacağı kaydedildi.
