Küresel petrol piyasaları, Amerika Birleşik Devletleri Kongre seçimlerinin getirdiği siyasi kırılma ile Orta Doğu’da tırmanan sıcak temas hattı arasında son ayların en çalkantılı haftalarından birini geride bıraktı. Salı günü yapılan ara seçimlerde Demokratların Temsilciler Meclisi ve Senato’da kontrolü ele geçirmesiyle İran savaşına yönelik diplomatik çözüm umutları artmış, petrol fiyatları çarşamba günkü seansta yüzde 8 çökerek son iki ayın en düşük seviyelerine gerilemişti.
Hafta genelinde yaklaşık yüzde 12’lik kayba doğru ilerleyen petrol fiyatları, cuma günü Hürmüz Boğazı’ndan gelen yeni saldırı haberleriyle yeniden toparlanma eğilimine girdi. Brent petrolün varil fiyatı gün içinde psikolojik sınır olan 100 doları aşmasının ardından 99,79 dolar seviyelerinde dengelenirken; Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise 91,57 dolara kadar tırmandı.
Hürmüz Boğazı’nda tankerlere peş peşe saldırılar
Piyasalardaki sert düşüşü frenleyen temel gelişme, küresel petrol sevkiyatının can damarı olan Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki hareketlilik oldu. İran tarafından yapılan resmi açıklamalarda, perşembe günü boğaz hattında 3 yeni petrol tankerinin hedef alındığı duyuruldu.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) verileri de bölgede ham petrol taşıyan gemilere yönelik taciz ve saldırı temposunun rekor seviyelerde seyrettiğini doğruladı. Washington’daki siyasi değişimin İran savaşı üzerindeki tansiyonu düşüreceği beklentisi oluşsa da, fiili saldırıların sürmesi yatırımcıların arz güvenliği endişelerini yeniden tetikledi.
Analistlerden teknik toparlanma ve jeopolitik risk uyarısı
KCM Başanalisti Tim Waterer, cuma günü kaydedilen yukarı yönlü hareketin seçim sonrası gelen sert satış dalgasına karşı bir teknik düzeltme niteliği taşıdığını belirtti. Waterer, yükselişin arkasındaki temel psikolojiyi şu sözlerle özetledi:
“Piyasalar sorunun ortadan kalkmadığını ve Demokratların Kongre zaferinin Hürmüz Boğazı’ndaki fiili saldırıları bıçak gibi kesmediğini fark etti. Körfez geçişlerini daha güvenli ve ucuz hale getirecek somut bir rota ortaya konmadıkça, petrol fiyatları her düşüşte güçlü bir jeopolitik destek bulmaya devam edecektir.”
İki yönlü fiyat baskısı sürecek
Enerji piyasaları uzmanları, önümüzdeki süreçte petrolün iki zıt gücün kıskacında kalacağını vurguluyor: Bir yanda Kongre’de çoğunluğu alan Demokratların Orta Doğu’daki askeri operasyonları ve Beyaz Saray’ın savaş bütçelerini frenleme potansiyeli; diğer yanda ise 9’uncu ayına giren savaşın deniz ticaret yollarında yarattığı fiziksel güvenlik açığı. Hürmüz hattındaki kriz somut bir ateşkese evrilmedikçe, fiyatlardaki sert dalgalanmaların sürmesi bekleniyor.
