Orta Doğu’da uzun yıllardır devam eden güvenlik krizleri, terör örgütleri ve organize uyuşturucu şebekelerinin sınır ötesi faaliyetleriyle yeni bir boyuta evrildi. Karak, Amman ve Mefrak’ta son dönemde peş peşe yaşanan ölümcül saldırılar ve kaçakçılık vakaları, ulusal güvenlik mekanizmalarının tek başına yeterli olamadığını ve tehdidin tüm bölgeyi kapsayan ortak bir mücadele gerektirdiğini ortaya koydu.
Resmi verilere göre, bölge genelinde yürütülen uyuşturucu ticareti ve kaçakçılık operasyonlarında ele geçirilen miktar toplam hacmin yalnızca yüzde 20’sini oluşturuyor. Geriye kalan yüzde 80’lik trafiğin engellenememesi, ülkelerin sınır içine hapsolmuş güvenlik stratejilerinin yetersizliğini gözler önüne seriyor.
Karak ve Amman’daki olaylar alarm zillerini çaldırdı
Komşuları Irak ve Suriye gibi doğrudan devlet otoritesi çöküşü yaşamayan, kurumsal yapısını ve iç istikrarını koruyan Ürdün, buna rağmen son haftalarda ciddi güvenlik ihlalleriyle sarsıldı. Karak vilayetine bağlı Hammud köyünde kiliseyi hedef alan ve 9 kişinin hayatını kaybettiği, onlarca kişinin yaralandığı terör saldırısının ardından, başkent Amman’ın en işlek caddelerinden birinde bir güvenlik görevlisinin bıçaklanması kamuoyunda derin yankı uyandırdı.
Mefrak vilayetinde uyuşturucu tacirleriyle girilen çatışmalarda verilen kayıplar da tablonun ciddiyetini artırdı. Güvenlik uzmanları, yaşanan bu olayların güvenlik zafiyetinden ziyade, bölgesel aktörlerin birbirinden kopuk çalışmasının yarattığı boşluktan kaynaklandığına dikkat çekiyor.
İHA’lar ve balonlarla yapılan kaçakçılık engellenemiyor
Yasa dışı örgütler ve uyuşturucu kartelleri, geleneksel sınır geçişlerinin ötesinde insansız hava araçları (İHA) ve özel balon düzenekleri gibi ileri teknolojileri kullanarak sevkiyat yapıyor. Suriye, Irak, Lübnan, Ürdün, Mısır ve Suudi Arabistan hattında aynı lojistik güzergahları kullanan suç ağları, ülkeler arasındaki diplomatik gerginlikler ve koordinasyon eksikliği nedeniyle operasyonel boşluklardan yararlanıyor.
Yaklaşık 30 yıl öncesine kadar yalnızca bir transit geçiş noktası olan Ürdün’ün, günümüzde uyuşturucu trafiğinde doğrudan bir hedef pazar haline geldiği, rehabilitasyon merkezleri ve cezaevlerinin doluluk oranlarının alarm verdiği kaydediliyor.
Ortak terör ve narkotik birimi kurulması önerisi
Uzmanlar ve güvenlik analistleri, kağıt üzerinde kalan ve raflara kaldırılan geleneksel protokollerin yerine bağlayıcı ve operasyonel mekanizmaların hayata geçirilmesini talep ediyor. Bölge ülkelerinin istihbarat havuzlarını anlık veri paylaşımına açması, olası sınır ötesi hava ve kara operasyonlarında sivil kayıpların önüne geçilmesi için entegre bir yapının oluşturulması gerektiği belirtiliyor.
Bölgesel düzeyde mevzuatların uyumlaştırılması ve terör ile uyuşturucu suçlarına uygulanan yaptırımların en üst sınıra çekilmesi istenirken; Türkiye, Lübnan, Mısır ve Körfez ülkelerinin de etkilendiği bu tehdit dalgasına karşı somut bir güvenlik ittifakı kurulmasının zorunlu hale geldiği vurgulanıyor.
