İran ile ABD-İsrail hattında 28 Şubat’ta başlayan askeri çatışmaları sonlandırmaya yönelik diplomatik temaslar hız kazanırken, taraflardan gelen açıklamalar krizin seyrini belirlemeye devam ediyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, savaşın sona ermesi için Tahran yönetiminin sunduğu 7 şartın kabul edilmesi gerektiğini yinelerken, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan müzakere ve diyaloğa açık olduklarını bildirdi.
Buna karşın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray’a savaşı yeniden başlatması yönündeki baskıları sürdürmesi, bölgedeki diplomatik çözüm arayışlarını kırılgan bir zemine taşıyor.
Rızai’den sert çıkış: 7 şart masada
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD yönetimini sert sözlerle hedef alarak “İran’a yönelik savaş Amerikan hükümetini yıprattı, buna rağmen Washington çaresiz bir kumarbaz gibi hareket etmeyi sürdürüyor” ifadelerini kullandı. Rızai, gerçeği yansıtmayan müzakere iddialarının bırakılması ve Batı Asya’daki yeni dengelerin kabul edilmesi gerektiğini savundu.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Dini Lider Mücteba Hamaney’in “ne barış ne savaş” durumunun sonlandırılması yönünde talimat verdiğini ve ülkesinin diplomatik çözüme odaklandığını kaydetti. İran Dışişleri Bakanlığı, limanlara uygulanan Amerikan ablukasının kalkması, bombardımanın durması ve bazı yaptırımların hafifletilmesi karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılmasını öngören planın geçerliliğini koruduğunu belirtti. Ancak ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Tahran’ın öne sürdüğü şartları “gerçek dışı” olarak nitelemeyi sürdürüyor.
Trump müzakereye kapı araladı, Netanyahu telefona sarıldı
ABD Başkanı Donald Trump, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Washington’da bir araya gelerek gerilimi düşürme çabalarını değerlendirdi. Trump, savaşın hızlı biçimde sonlanması yönünde olumlu bir ivme yakalandığını ve diplomasiye bir şans vermek istediğini belirtti. Ancak müttefiklerin güvenliğinin garanti altına alınması gerektiğinin de altını çizdi.
Diplomatik kanalların açık tutulmasına karşın İsrail Başbakanı Netanyahu’nun savaşı yeniden başlatma girişimleri dikkat çekiyor. Financial Times’ın Beyaz Saray ve bölge kaynaklarına dayandırdığı kulis haberine göre Netanyahu, Trump ile neredeyse her gün temas kurarak İran’a karşı operasyonların yeniden başlatılmasını talep ediyor. Bölge liderleri ise gerilimin daha fazla tırmandırılmaması ve müzakerelere öncelik verilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
Körfez hattında karşılıklı saldırılar sürüyor
Müzakere trafiğine rağmen sahada askeri gerilim devam ediyor. İran devlet medyası, ABD güçlerinin gece saatlerinde Kişm Adası’na saldırı düzenlediğini aktardı. İran ordusunun Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda tankerleri hedef alması, Yemen’deki Husilerin ise Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar gerçekleştirmesi çatışmaların yayılma riskini canlı tutuyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin ise geçtiğimiz günlerde Buşehr Nükleer Santrali’nde denetimlerini sürdürdüğü bildirildi.
