Ürdün hükümeti, kamu harcamalarının 13 milyar 753 milyon dinara (yaklaşık 19,4 milyar dolar) ulaştığı 2027 yılı taslak bütçesini Bakanlar Kurulu onayının ardından Temsilciler Meclisi’ne sevk etti. Ülke tarihinin en yüksek bütçesi olma özelliğini taşıyan taslak; kalkınma yatırımlarını artırma, yerel gelirleri yukarı çekme ve bütçe açığını daraltma hedefleri arasında hassas bir denge gözetiyor.
Hükümet, 2027 mali yılında nominal gayrisafi yurt içi hasılada (GSYH) yüzde 5,6 büyüme, yerel gelirlerde yüzde 11 artış ve dış hibeler sonrası bütçe açığını 2 milyar dinar (yaklaşık 2,8 milyar dolar) seviyesine indirmeyi planlıyor.
Yeni vergi yok: Tahsilatta yapay zeka dönemi
Ürdün Maliye Bakanlığı, yeni bütçede gelir veya satış vergilerine herhangi bir zam yapılmayacağını duyurdu. Hazine gelirlerinin; vergi tabanının genişletilmesi, elektronik fatura sisteminin yaygınlaştırılması, vergi kaçakçılığıyla mücadele ve denetim süreçlerine yapay zeka teknolojilerinin entegre edilmesi yoluyla yaklaşık 15,4 milyar dolara (10,9 milyar dinar) çıkarılması hedefleniyor.
Cari giderlerin yüzde 6,3 oranında büyümesi öngörülürken, gelirlerin giderlerden daha hızlı artırılması stratejisiyle kamu açığının kapatılması amaçlanıyor.
Dar gelirliye aylık destek ve sübvansiyon koruması
Bütçenin sosyal politikalar ayağında, doğrudan vatandaşa dokunan önemli destek kalemleri yer aldı. Maaşı 600 dinarın (yaklaşık 846 dolar) altında olan sivil kamu personeli, askeri personel ve emeklileri kapsayan aylık 30 dinarlık (yaklaşık 42 dolar) hayat pahalılığı zammı için 260 milyon dinarlık (yaklaşık 366 milyon dolar) kaynak ayrıldı. Bu düzenlemeden 225 bin dar gelirli emeklinin ve vefat eden emeklilerin ailelerinin doğrudan yararlanacağı bildirildi.
Öte yandan ekmek, temel gıda maddeleri, hayvancılık yemleri ve mutfak tüpü sübvansiyonları ile kanser hastalarının tedavi masraflarını karşılayan sosyal yardım ödeneklerinin kesintisiz süreceği açıklandı.
Uzmanlar bölündü: Canlanma mı, borç baskısı mı?
Ekonomi çevreleri, yaklaşık 2,4 milyar dolarlık (1,7 milyar dinar) sermaye yatırımı barındıran bütçeyi farklı açılardan değerlendiriyor.
Tüketimi destekleyen büyüme tezi
Ekonomi yazarı Faik Hicazin, bütçenin erken parlamentoya sunulmasının yatırımların yılın ilk gününden itibaren başlamasını sağlayacağını ve sermaye harcamalarındaki yüzde 18’lik artışın kalkınmayı hızlandıracağını savunuyor. Hicazin, maaş zamlarıyla birlikte piyasaya girecek 700 milyon doları aşkın sıcak paranın iç talebi canlandırarak 2027 ekonomik büyümesini yüzde 3’ün üzerine taşıyabileceğine dikkat çekiyor.
Finansal sıkılaşma ve faiz yükü endişesi
Ekonomist Husam Ayesh ise bütçe rakamlarına temkinli yaklaşıyor. Yüzde 11’lik yerel gelir artışı hedefinin agresif bir vergi tahsilatı baskısı yaratabileceği uyarısında bulunan Ayesh, kamu borç faizlerinin 3,95 milyar dolara (2,8 milyar dinar) yaklaşmasının kamu maliyesi üzerindeki faiz baskısının sürdüğünü gösterdiğini ifade ediyor.
Stratejik altyapı ve kamu projeleri
Ülkenin dışa bağımlılığını azaltmayı hedefleyen kritik yatırımlara ayrılan paylar da netleşti:
- Ulusal Su Taşıyıcı Projesi: 84,6 milyon dolar (60 milyon dinar)
- Rişe Doğal Gaz Sahası Geliştirme: 46,5 milyon dolar (33 milyon dinar)
- Turizm ve Tanıtım Sektörü: 70,5 milyon dolar (50 milyon dinar)
- Ulaştırma Altyapı Yatırımları: 35,3 milyon dolar (25 milyon dinar)
Ayrılan kaynakların yanı sıra taşra vilayetlerindeki sağlık, eğitim, su ve belediye hizmetlerinin kalitesini artıracak yerel kalkınma ödenekleri de genişletildi.
