ABD merkezli Axios haber sitesi, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in danışmanlarının, bazı İsrailli yetkililerin İran ile başarılı bir müzakere yürütme çabalarını baltalamaya çalıştığına inandığını yazdı.
Yayınlanan raporda, “Vance’in danışmanları, bazı İsraillilerin muhtemelen onu yeterince ‘şahin’ (sertlik yanlısı) bulmadıkları için baltalamaya çalıştıklarına inanıyor. İsrailli yetkililer ise bu iddiaları reddediyor” ifadelerine yer verildi.
Vance’in tarihi görevi ve şüpheleri
Raporda, ABD Başkan Yardımcısı’nın “en başından beri girilmesinden endişe duyduğu bir savaşı sona erdirmek üzere Amerikan çabalarına liderlik ederek kariyerinin en önemli görevini üstlenmeye hazırlandığı” vurgulandı.
Vance’in İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile defalarca telefonda görüştüğü, Körfez ülkelerindeki müttefiklerle bir araya geldiği ve İranlılarla dolaylı görüşmelere katıldığı belirtilirken, ABD’nin barış görüşmelerindeki başmüzakerecisi olmasının beklendiği kaydedildi.
ABD’li ve İsrailli kaynaklara göre Vance, savaş öncesinde İsrail’in savaşın nasıl gelişeceğine dair “iyimser” değerlendirmelerine son derece şüpheyle yaklaşıyordu ve şu anda çatışmaların birkaç hafta daha sürmesini bekliyor.
“İran için en iyi fırsat Vance”
Başkan Donald Trump, perşembe günü ABD yönetiminin bir toplantısında Vance’in bu rolünü resmen duyurdu ve ondan İran konusunda güncel bilgileri paylaşmasını istedi. Trump ayrıca Vance’in, ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile birlikte müzakereleri yürüttüğünü belirtti.
Beyaz Saray yetkilileri, Vance’in yönetimdeki üst düzey konumunun ve yurtdışındaki ucu açık çatışmalara karşı bilinen muhalefetinin, onu İranlılar için önceki başarısız iki turu yöneten Witkoff ve Kushner’den daha “cazip bir muhatap” haline getirdiğini söylüyor. Axios’a konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi şu çarpıcı değerlendirmeyi yaptı:
“Eğer İranlılar Vance ile bir anlaşmaya varamazlarsa, asla bir anlaşma elde edemeyecekler. Sahip olabilecekleri en iyi fırsat o.”
Savaşta son durum ve Hürmüz Krizi
ABD ve İsrail, 28 Şubat’tan bu yana İran’a karşı geniş çaplı bir savaş yürütüyor. İran ise buna İsrail’e ve bölgedeki “ABD çıkarları” olarak nitelendirdiği hedeflere yüzlerce füze fırlatarak yanıt verdi. Ancak bu saldırıların bazıları Körfez ülkelerindeki sivil tesisleri vurarak ciddi maddi hasara ve can kayıplarına yol açtı.
Öte yandan İran, küresel ticaret için hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı‘nı fiilen kapattı ve bölgeden geçmeye çalışan gemileri füzeler, deniz mayınları ve kamikaze İHA’larla hedef alarak küresel petrol fiyatlarında büyük bir sarsıntıya neden oldu.
