İsrail’de yapılan 26. dönem parlamento seçimlerinin ardından koalisyon kurma çoğunluğuna ulaşılamaması üzerine muhalefet cephesi, iktidar alanını doğrudan meclis mekanizmaları üzerinden kuşatma stratejisini devreye soktu. İsrail merkezli Walla haber sitesinin aktardığı bilgilere göre muhalefet liderleri, Knesset Başkanlığı makamını Likud partisinden alarak Başbakan Binyamin Netanyahu’nun yeniden hükümet kurmasını engelleyecek yasa tasarılarını oylamaya sunmayı planlıyor.
Resmi olmayan ilk sonuçlara göre 120 sandalyeli Knesset’te Netanyahu’nun liderliğindeki sağ blok 53 sandalyede kalırken; İsrail muhalefet partileri 48, Arap listeleri ise 19 sandalye kazandı. Hükümet kurabilmek için gereken 61 sandalyelik asgari çoğunluğa hiçbir cephenin ulaşamaması, ülkeyi siyasi bir kilitlenmeyle karşı karşıya bıraktı.
Liderler zirvesi ve Eisenkot’un adaylığı
Gelişmeler üzerine Gelecek Var (Yeş Atid) lideri Yair Lapid, Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, İsrail Evimiz lideri Avigdor Liberman ve Demokratlar Partisi lideri Yair Golan arasında yoğun bir mekik diplomasisi başlatıldı. Muhalefet kanadı, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un partilerle yapacağı hükümet kurma istişareleri öncesinde ortak bir yol haritası belirlemek üzere Lapid’in evinde dörtlü zirve gerçekleştirme kararı aldı.
Eski Başbakan Naftali Bennett ve Demokratlar lideri Yair Golan, Cumhurbaşkanı Herzog’a hükümeti kurma görevinin eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’a verilmesi yönünde tavsiyede bulunacaklarını duyurdu. Merkez Seçim Komisyonu’nun seçimlerin şeffaf ve güvenilir olduğunu açıklamasını memnuniyetle karşılayan Eisenkot, Netanyahu cephesinin usulsüzlük iddialarını “halk iradesini inkar etmeye yönelik sinsi bir girişim” olarak niteledi.
Dışarıdan destek formülü ve yasal kuşatma planı
Muhalefet kulislerinde, Birleşik Arap Listesi (Ra’am) ve aşırı dindar Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) partisinin çekimser kalarak hükümete dışarıdan destek vermesi senaryosu üzerinde duruluyor. Ancak muhalefetin asıl operasyonel takvimi, milletvekillerinin yemin edeceği 10 Kasım tarihiyle başlıyor.
Muhalefet blokunun hazırladığı stratejik planın ana hatları şöyle:
- Meclis Başkanının Değiştirilmesi: Likud Partili mevcut Meclis Başkanı Amir Ohana görevden düşürülerek yerine muhalefetin ortak adayı seçilecek; böylece yasama gündemi ve komisyonlar kontrol altına alınacak.
- 7 Ekim Araştırma Komisyonu: 7 Ekim 2023 olaylarındaki ihmalleri ve istihbarat zaafını soruşturacak resmi ve tam yetkili bir devlet araştırma komisyonu kurulmasını öngören yasa hızla Meclis’ten geçirilecek.
- “Sanık Yasası” ile Siyasi Yasak: Hakkında yolsuzluk, rüşvet ve görevi kötüye kullanma suçlamalarıyla dava açılmış herhangi bir milletvekilinin hükümet kurmasını yasaklayan yasa teklifi onaylanarak Netanyahu hukuken saf dışı bırakılacak.
Yolsuzluk davaları nedeniyle hapis cezası alma riski bulunan ve Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından hakkında tutuklama emri talep edilen 76 yaşındaki Netanyahu, Arap partilerini gayrimeşru ilan ederek iktidarda kalma mücadelesini sürdürürken; muhalefet yeni hükümet kurulana kadar geçecek 6 haftalık süreçte parlamentoyu ele geçirip siyasi dengeleri tamamen değiştirmeyi hedefliyor.
