Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar sürerken Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden tesis edilmesi amacıyla Türkiye kritik bir diplomatik inisiyatif başlattı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atlanta’da düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Karadeniz’de tahıl sevkiyatını güvenceye alacak kısmi bir ateşkes önerisini yaklaşık bir iki hafta önce Washington’a ilettiğini ve bu teklifi dikkatle değerlendirdiklerini duyurdu.
Rubio, Türkiye’nin geçmişte tahıl koridoru sürecinde oynadığı yapıcı role atıfta bulunarak, “Böyle bir anlaşmaya varmak istiyoruz; bu çatışmayı tamamen bitirmese de en azından krizin kritik bir boyutunu çözer” değerlendirmesinde bulundu. ABD Dışişleri Bakanı, sürecin sadece gıda güvenliği değil, enerji boyutuyla da yakından ilişkili olduğunu kaydetti.
Erdoğan: Sivil gemilere yönelik saldırılar kabul edilemez
Diplomatik temasların merkezinde ise İstanbul vardı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından ortak basın toplantısında önemli mesajlar verdi. Karadeniz’de ticari ve sivil gemileri hedef alan eylemlerin gerilimi tırmandırdığını ve kimseye fayda sağlamayacağını vurgulayan Erdoğan, “Bu saldırıları hiçbir koşulda kabul edemeyiz” diyerek taraflara itidal çağrısında bulundu.
Adil bir barışın kaybedeni olmayacağını hatırlatan Türkiye, Karadeniz’de seyrüsefer emniyetini kalıcı kılmak adına Rusya ve Ukrayna ile temaslarını sürdürüyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da G20 marjındaki temaslarında savaşın artık sürdürülemez bir noktaya ulaştığını ve kalıcı bir uzlaşı için tarafların büyük fedakarlıklar yapması gerektiğini ifade etti.
Zelenski’den müttefiklere “ödünç Patriot” modeli
İstanbul ziyaretinde Türkiye ile savunma sanayisi ve Karadeniz güvenliği konularını ele alan Zelenski, Ukrayna basınına yaptığı açıklamada acil hava savunma ihtiyacına değindi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna için 2,1 milyar dolar değerinde 500 adet Patriot PAC-3 füzesinin satışını onaylamış; finansmanın Almanya, Kanada ve Norveç tarafından karşılanacağını duyurmuştu. Ancak füzelerin yeni üretim hattından çıkacak olması nedeniyle teslimatın yılları bulabileceği belirtiliyor.
Füzelerin gecikme riskine karşı formül arayışına giren Zelenski, ortak ülkelerden geçici olarak “ödünç Patriot” almayı tartıştıklarını söyledi. Plan kapsamında Kiev yönetimi, Avrupalı müttefiklerin stoklarındaki önleme füzelerini derhal teslim alacak; ABD’den gelecek yeni üretim füzeler ulaştığında ise bu stokları iade ederek borcunu kapatacak. Bu mekanizmanın, kış öncesi Rus hava saldırılarına karşı Ukrayna’nın enerji altyapısını korumada zaman kazandırması hedefleniyor.
