Amerikan gazetesi The New York Times, İsrail’in Amerika Birleşik Devletleri ve bazı Körfez ülkeleriyle İran’ın hasımlarına karşı kimyasal silah kullanmayı değerlendirdiğine dair bir istihbarat paylaştığını bildirdi. Ancak söz konusu iddialar, Washington yönetiminde ve bölgesel başkentlerde derin bir bölünmeye yol açtı; bazı ABD’li yetkililer uyarılara şüpheyle yaklaşırken bazıları bunu İsrail’in askeri operasyonları yeniden başlatma baskısı olarak değerlendirdi.
Haberde aktarılan bilgilere göre İsrail istihbaratı, Tahran’ın balistik füzelerine kimyasal harp başlıkları entegre etmek veya bu tür mühimmatları sınır ötesine kaçırarak doğrudan saldırılarda kullanmak üzere hızla hareket ettiğini savundu. İsrailli yetkililerin, son iki haftadır Washington ile yapılan güvenlik temaslarında kimyasal silah tehdidini İran’ın nükleer programından çok daha acil ve yakın bir tehlike olarak sunduğu aktarıldı.
Körfez ülkeleri ciddiye almadı, Washington şüpheyle yaklaştı
İsrail’in aynı iddiaları somut kanıt sunmaksızın Körfez ülkelerine de ilettiği, ancak Körfez başkentlerinin bu brifingleri “ciddiyetsiz” bulduğu kaydedildi. Bölgesel yetkililer, Tel Aviv’in ABD ve müttefiklerini İran’a karşı topyekun ve daha sert bir savaş evresine çekmek amacıyla bu tür iddiaları öne sürdüğünü düşünüyor.
Washington cephesinde ise istihbarat iki farklı yankı buldu. Bir grup yetkili, Tahran’ın Amerikan hedeflerine yönelik olası misilleme hazırlıklarını hatırlatarak tehdidin ciddiye alınması gerektiğini savunurken, diğer bir grup ise Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin Başkan Donald Trump yönetimini askeri müdahaleye ikna etmek için lobi faaliyeti yürüttüğü görüşünde birleşti.
Bazı Amerikan güvenlik yetkilileri, İsrail’in kimyasal silah söylemlerini, ABD’nin 2003 yılındaki Irak işgali öncesinde kamuoyunu ikna etmek için kullanılan “kitle imha silahları” manipülasyonlarına benzetti.
Teknik zorluklar ve lojistik engeller
The New York Times’a konuşan istihbarat uzmanları, İran’ın bir kimyasal silahı sahada ne kadar hızla ve hangi etkinlikle kullanabileceği konusunda görüş ayrılığı yaşıyor. Balistik füzelerin kimyasal yük taşıyabilecek şekilde dönüştürülmesinin teknik olarak mümkün olduğu, ancak kimyasal maddenin patlama anında havaya etkili ve ölümcül biçimde yayılmasını sağlamanın son derece karmaşık bir mühendislik gerektirdiği ifade ediliyor. Kimyasal mühimmatların sınır ötesine kaçırılmasının ise ağır lojistik ve güvenlik riskleri barındırdığına dikkat çekiliyor.
Trump yönetiminin İran’a karşı nükleer silah seçeneğini masada tutmadığı belirtilirken, Tahran yönetiminin bu güvencelere inanmadığı aktarılıyor.
Netanyahu ile Trump arasında seçim ve savaş gerilimi
İsrail’in Washington’ın İran kararlarını yönlendirme çabaları ilk kez gündeme gelmiyor. Temmuz ayında Başkan Trump’ın Türkiye dönüşünde başkanlık uçağını değiştirmesi, İsrail’den gelen “İran’ın suikast planı” istihbaratına bağlanmış; ancak Amerikan güvenlik birimleri bu iddiayı temkinli karşılayarak inandırıcılık düzeyini sorgulamıştı.
Bölgede tansiyon hızla yükselirken, İsrail Kanal 12 televizyonu muhabiri Barak Ravid, 1 Kasım tarihinde Netanyahu ile Trump arasında oldukça sert ve açık sözlü bir telefon görüşmesi gerçekleştiğini bildirdi. Kulis bilgilerine göre Netanyahu, ABD ara seçimlerinin hemen ertesinde İran’a yönelik geniş çaplı askeri saldırıların yeniden başlatılması için baskı kurarken; Trump ise diplomatik müzakerelere son bir şans tanınması gerektiğini vurgulayarak Tel Aviv’in arabuluculuk süreçlerini baltalamasına karşı çıktı.
