Birleşik Arap Emirlikleri merkezli havayolu şirketi Flydubai’nin Dubai-Tel Aviv seferini yapan yolcu uçağında 30 Eylül’de yaşanan korsanlık girişiminin arkasından kritik askeri detaylar gün yüzüne çıktı. Umman uyruklu yardımcı pilotun kokpitte kaptan pilota saldırarak uçağın kontrolünü ele geçirmeye çalışması üzerine, İsrail Hava Kuvvetleri’nin uçağı vurmak üzere savaş jetlerini havalandırdığı bildirildi.
The Times of Israel ve ABD basınında yer alan haberlere göre, uçağın aniden yaklaşık 14 bin feet irtifa kaybetmesi ve telsiz çağrılarına yanıt vermemesi üzerine İsrail’de 11 Eylül benzeri saldırı protokolü devreye sokuldu. İsrail hava sahası derhal sivil uçuşlara kapatılırken, acil durum kriz masası oluşturuldu ve savaş uçakları havalandı. Ancak uçağın rota kırarak Suudi Arabistan’a yönelmesi ve Riyad yönetiminin de kendi savaş jetlerini bölgeye sevk etmesi üzerine İsrail uçaklarına geri dön emri verildi.
Vurma yetkisi doğrudan başbakana aitti
Güvenlik kaynakları, uçağın kesin olarak kaçırıldığının doğrulanması ve İsrail içindeki kritik bir hedefe yönelmesi durumunda vurulması yönündeki nihai yetkinin yalnızca İsrail Başbakanı’na ait olduğunu belirtti. Uçağın Ben Gurion Havalimanı’na veya stratejik bir tesise intihar saldırısı düzenlemesini önlemenin “en az riskli seçenek” olarak masada tutulduğu kaydedildi.
Olay günü yaşanan dehşet anlarında, Ummanlı yardımcı pilot Hammam el-Hemmami, Hint asıllı kaptan pilot Sumith Matchar’a kokpit içinde saldırdı. Kaptan pilotun direnerek kokpit kapısını açmayı başarması üzerine, kabindeki bazı yolcular duruma müdahale ederek saldırganı etkisiz hale getirdi ve bağladı. Uçakta yolcu olarak bulunan iki görev dışı pilotun kokpite geçmesiyle uçak, Suudi Arabistan’ın Tebük kentine acil iniş yaptı.
İtiraflar ve soruşturmanın detayları
Reuters’ın aktardığı BAE kaynaklı soruşturma verilerine göre, 170’ten fazla yolcu ve mürettebatın bulunduğu uçakta yakalanan el-Hemmami, İsraillileri taşıyan bir uçağı düşürmeyi uzun süredir planladığını itiraf etti:
- Eski plan itirafı: Zanlının daha önce Tel Aviv’e yapılan bir başka seferde de benzer bir planı uygulamayı düşündüğü ancak son anda vazgeçtiği tespit edildi.
- Yolcuların müdahalesi: Saldırganı etkisiz hale getiren yolculardan Adar Hayut, zanlının üzerinde kesici alet olabileceği şüphesiyle ilk anlarda öldürülmesini tartıştıklarını, ancak bağlandıktan sonra silahsız olduğunun anlaşıldığını söyledi.
- Şin Bet sorguya katıldı: İsrail İç Güvenlik Teşkilatı (Şin Bet) müfettişlerinin zanlının sorgusuna katılmak üzere Birleşik Arap Emirlikleri’ne gittiği ve mürettebatın olayla herhangi bir bağının bulunmadığının teyit edildiği açıklandı.
Güvenlik açıklarına dair soru işaretleri
Kaptan pilotun yaralandığı ancak soğukkanlılığıyla büyük bir faciayı önlediği olay, İsrail’in yabancı havayolu şirketlerine yönelik güvenlik denetimlerini yeniden tartışmaya açtı.
İsrail ile diplomatik ilişkisi bulunmayan ülke vatandaşlarının İsrail seferlerinde uçuş ekibi olarak görev almasına yönelik kısıtlamalara rağmen, Ummanlı pilotların daha önce de Tel Aviv uçuşlarında görev yaptığının ortaya çıkması, denetim mekanizmalarındaki boşlukları gözler önüne serdi.
