Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu hitabında bölgedeki tırmanan krize dikkat çekerek kapsamlı bir diplomasi çağrısında bulundu. Şeyh Temim, Hürmüz Boğazı’nın seyrüsefere açılması ve İran dahil bölgedeki tüm aktörlerin güvenlik ve istikrarını sağlayacak kalıcı bir çözüme ulaşmak için müzakere masasına dönülmesi gerektiğini vurguladı.
Körfez bölgesinin tarihindeki en kritik ve tehlikeli virajlardan birinden geçtiğini belirten Katar Emiri, mevcut kriz ortamının bir sürpriz olmadığını, yıllar boyunca ertelenen sorunların, geçici çözümlerin ve gerçekçi olmayan politikaların birikimi sonucu patlak verdiğini ifade etti.
Bölgesel ortak güvenlik sistemi vurgusu
Konuşmasında bölgedeki tehlikeli gidişatın temel nedeninin kolektif bir güvenlik mimarisinin bulunmayışı olduğuna işaret eden Şeyh Temim, egemenliğe ve toprak bütünlüğüne saygı duyan, içişlerine karışmama ilkesini gözeten yeni bir bölgesel güvenlik düzeni kurulması çağrısını yineledi:
“Bölge ülkelerinin çıkarlarıyla örtüşmeyen hesaplar üzerinden bir savaşın patlak verme ihtimali, komşu ülkelerin kendilerine ait olmayan çatışmalara sürüklenmesi, hayati tesislerin hedef alınması ve küresel enerji ticaretinin yaklaşık dörtte birinin geçtiği uluslararası bir su yolunun kapatılması, kolektif bir güvenlik sistemine duyulan acil ihtiyacı bir kez daha kanıtlamıştır.”
Dünya ekonomisinin ana arterlerinin baskı ve pazarlık kozuna dönüştürülmesinin faturasını farklı kıtalardaki milyonlarca insanın ödediğini belirten Emir, krizin gıda ve ilaç fiyatlarını artırarak çatışmayla hiçbir bağı bulunmayan halkların geçim kaynaklarını doğrudan vurduğunu dile getirdi.
“Filistin uluslararası düzenin kör noktasıdır”
Filistin meselesine geniş yer ayıran Katar Emiri, Filistin bir “kör nokta” olarak kaldığı sürece adil bir uluslararası düzenden söz edilemeyeceğini kaydetti. Gazze’de yaşananları açıkça bir “soykırım” olarak nitelendiren Şeyh Temim, uluslararası toplumun felaketi durdurma konusundaki yetersizliğini eleştirdi.
İsrailli bazı yetkililerin nüfusun zorla göç ettirilmesini açıkça bir çözüm olarak dile getirmesine tepki gösteren Şeyh Temim, İsrail’in eylemlerine yönelik küresel itirazların antisemitizm veya komplo teorileri kisvesiyle çarpıtılamayacağını söyledi.
Katar’ın akan kanı durdurmak, esir ve tutukluların serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla ilk günden bu yana arabuluculuk çabalarını aralıksız sürdürdüğünü hatırlatan Emir, şu hususların altını çizdi:
İsrail’e taahhüt ve çekilme çağrısı
- İsrail askeri operasyonları tamamen durdurmalı ve Gazze Şeridi’nden çekilmelidir.
- Gazze’ye uygulanan abluka kaldırılmalı ve insani yardımların koşulsuz girişi sağlanmalıdır.
- Filistinli gruplar anlaşmada yer alan silahların toplanması düzenlemelerine onay vermiştir; İsrail de üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmelidir.
- Batı Şeria’da sürdürülen baskı, ayrımcılık ve yerleşimci terörü ile başta Mescid-i Aksa olmak üzere kutsal mekanlara yönelik ihlaller derhal son bulmalıdır.
“Uluslararası toplum gerçek bir sınavla karşı karşıya”
İsrail’in komşu ülkelere yönelik saldırılarını da kınayan Şeyh Temim; Suriye topraklarına yönelik tekrarlanan ihlallere, Lübnan ile varılan mutabakatlara uyulmamasına ve Lübnan’ın güneyindeki işgal ile yıkımlara dikkat çekti.
Uluslararası toplumun hukukun üstünlüğünü koruma konusundaki samimiyetinin İsrail’in dizginlenmesiyle ölçüleceğini belirten Şeyh Temim, “Hukuk ya herkes için bağlayıcıdır ya da yalnızca zayıflara uygulanıp güçlülerin muaf tutulduğu bir zeminde anlamını tamamen yitirir” değerlendirmesinde bulundu.
Katar’ın dış politikasının; hayati çıkarların korunması, arabuluculuk, diyalog ortamı oluşturulması ve uluslararası meşruiyet ilkelerine dayandığını belirten Emir, barışçıl bir arada yaşamanın bir tercih değil, geride kazanan ve kaybeden bırakmayan tek meşru yol olduğunu vurgulayarak konuşmasını tamamladı.
