Orta Doğu’da enerji altyapısına yönelik saldırılar ve Hürmüz Boğazı çevresindeki deniz trafiği risklerine rağmen, İran hariç Körfez ülkelerinin petrol ihracatında hızlı bir toparlanma kaydedildi. Enerji takip şirketleri Vortexa ve Kpler tarafından yayımlanan güncel verilere göre, bölgenin toplam petrol akışı eylül ayında savaş öncesi hacminin yüzde 81’inin üzerine çıktı.
Bu toparlanmada, petrol tesislerine yönelik insansız hava aracı saldırılarına ve boru hattı kesintilerine karşın sevkiyatını artıran Suudi Arabistan başı çekti.
Günlük ihracat 19 milyon varilin üzerine çıktı
Vortexa verileri; Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Umman, Bahreyn ve Irak’tan yapılan ham petrol, kondensat ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) dahil rafine yakıt akışının eylül ayında günlük ortalama 19,2 milyon varile yükseldiğini ortaya koydu. Bu rakam, savaşın patlak vermesinden önceki yıllık ortalama olan 23,6 milyon varillik seviyeye önemli ölçüde yaklaşıldığını gösterdi.
Kpler veri tabanına göre ise bölgeden gerçekleşen toplam petrol ihracatı eylül ayında günlük 18,6 milyon varil olarak kayıtlara geçti.
Ham petrolde güçlü, rafine ürünlerde sınırlı geri dönüş
Toparlanma sürecinin alt kalemleri incelendiğinde ürün bazında ayrışma görüldü:
- Ham petrol ve kondensat: Savaş öncesi 16,3 milyon varil olan akış, yüzde 91 oranında toparlanarak toparlanmanın lokomotifi oldu.
- Rafine ürünler ve LPG: Rafinerilerin kapasite kısıtları nedeniyle işlenmiş yakıt ihracatı, savaş öncesi 7,3 milyon varillik kapasitesinin ancak yüzde 60’ında kaldı.
Vortexa analisti Claire Jungman, piyasalardaki günlük dalgalanmaların savaş öncesine kıyasla çok daha sert seyrettiğini belirterek, yakalanan bu ihracat seviyesinin sürdürülebilirliğinin piyasalar açısından kritik olacağını kaydetti.
İran ihracatı sıfırlandı, tankerler “karanlık seyir”e geçti
Bölge genelinde üreticiler tedarik hatlarını korumak adına yeni rotalara yönelirken, ABD’nin uyguladığı deniz ablukası nedeniyle İran’ın eylül ayı resmi petrol ihracatı fiilen sıfır seviyesine geriledi.
Buna karşın Suudi Arabistan, ağustos ayına kıyasla günlük ihracatını 4,2 milyon varil artırarak 6,6 milyon varil seviyesine taşımayı başardı. Geçtiğimiz ay Doğu-Batı boru hattına düzenlenen kamikaze dron saldırıları Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’ndan yapılan yüklemelerde geçici duraksamalara yol açmıştı. Körfez’deki üreticiler, füze ve dron tehditlerine karşı petrol tankerlerinin takip sistemlerini kapatarak gerçekleştirdiği “karanlık seyir” yöntemleriyle arz güvenliğini sağlamaya çalışıyor.
