Lübnan merkezli insan hakları kuruluşu Amel Uluslararası Kurumu (Amel International), ABD, İsrail ve Lübnan arasında müzakereleri yürütülen “üçlü çerçeve belgesi”ne ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Kurum, ülkenin modern tarihinin en kritik siyasi dönemeçlerinden birinden geçtiğini belirterek, ulusal çıkarları korumayan ve İsrail işgal güçlerinin Lübnan topraklarından tamamen çekilmesini güvence altına almayan hiçbir mutabakatı kabul etmeyeceklerini ilan etti.
“İşgal gerçeği ve mütareke yok sayılıyor”
Beyrut merkezli kuruluştan yapılan açıklamada, masadaki taslak metnin İsrail’in Lübnan topraklarındaki varlığına son vermesi konusunu bariz bir şekilde görmezden geldiği ve tarihi ateşkes anlaşmalarını baypas ettiği vurgulandı. Geniş tabanlı bir toplumsal ve siyasi uzlaşıya dayanmayan her türlü dayatmanın iç barışı zedeleyeceği ve ülkedeki mezhepsel ve siyasi bölünmeleri daha da derinleştireceği uyarısında bulunuldu.
Açıklamada, “Toprak bütünlüğünün sağlanması ve işgalin sona erdirilmesi, her türlü diplomatik müzakerenin başlangıç noktası olmak zorundadır. Egemenlik haklarından ve ulusal sabitelerden taviz vermek, Lübnan halkının bugüne kadar verdiği büyük fedakarlıklara ihanet etmek anlamına gelir” ifadelerine yer verildi.
Haklar ve geri dönüş süreci pazarlık konusu yapılamaz
Kurum, Lübnan’ın geleceğine yön verecek olası bir anlaşmanın ancak uluslararası hukuk kurallarına ve Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşmesi’ne dayandırılması gerektiğini savunarak kırmızı çizgilerini şu şekilde sıraladı:
- Güvenli ve Gönüllü Geri Dönüş: Çatışmalar nedeniyle yerinden edilen sığınmacı ve göçmenlerin, uluslararası güvenceler altında, insan onuruna yaraşır bir şekilde ivedilikle ve güvenle kendi bölgelerine dönmesi pazarlık konusu yapılamaz.
- Şartsız Yeniden İmar: İsrail saldırıları sonucu yerle bir olan sivil altyapının yeniden imar edilmesi zarar gören vatandaşların müktesep hakkıdır. Bu sürecin Lübnan’ın egemenliğini zedeleyecek siyasi şerhlere veya dış diktelere bağlanması kesinlikle reddedilmektedir.
- Yargı ve Cezasızlıkla Mücadele: Bölgesel istikrarın ve hukukun üstünlüğünün tesisi için sivil kayıplara yol açan ihlallerin sorumlularının yargılanması ve cezasızlık kültürünün son bulması şarttır.
Siyasi güçlere ortak söylem çağrısı
Lübnan içindeki siyasi kutuplaşmanın tehlikeli boyutlara ulaştığına dikkat çeken Amel Uluslararası Kurumu; hükümete, siyasi partilere ve toplumsal dinamiklere çağrıda bulunarak iç cepheyi tahkim edecek kapsayıcı ve milli bir söylem geliştirilmesini talep etti. Devlet kurumlarının işlevselliğini artırmanın ve halkın devlete olan güvenini yeniden inşa etmenin ortak bir sorumluluk olduğu ifade edilen bildiride, güçlü bir Lübnan’ın ancak irade birliği ve aktif çalışan kurumlarla savunulabileceği kaydedildi.
ABD ve İsrail’in Lübnan sınırı için öne sürdüğü siyasi ve askeri düzenlemeleri içeren üçlü çerçeve belgesi, son haftalarda Beyrut siyasetinde egemenlik haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle geniş çaplı protesto ve itiraz dalgasına yol açmaya devam ediyor.
