İsrail’de yapılan genel seçimlerin ardından tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşamayan Başbakan Binyamin Netanyahu, siyasi geleceğini garantiye almak için Likud partisindeki liderlik koltuğuna sarıldı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki “Değişim İttifakı” hükümet kurma istişarelerini sürdürürken, Netanyahu’nun iktidarı kaybetse bile muhalefet lideri olarak siyasi arenada kalma planı yaptığı ortaya çıktı.
İsrail merkezli Maariv gazetesinin parti içi kaynaklara dayandırdığı habere göre Netanyahu, kurmaylarıyla yaptığı basına kapalı toplantılarda, “Kazanmak için elimizden geleni yapacağız ancak kazanamasak dahi siyaseti bırakmayacağım. Muhalefet lideri olarak kalacağım ve bir sonraki seçimleri kazanacağız” ifadelerini kullandı.
2021 senaryosu yeniden masada
Netanyahu’nun bu stratejisinin arkasında 2021 yılındaki siyasi kriz yatıyor. O dönemde de seçimlerden birinci çıkmasına rağmen koalisyon kuramayan Netanyahu, Naftali Bennett ve Yair Lapid ortaklığında kurulan “Değişim Hükümeti”ne karşı muhalefet koltuğuna geçmişti. Knesset kürsüsünden “Yakında döneceğiz” mesajı veren Likud lideri, yaklaşık bir buçuk yıl sonra Aralık 2022 seçimleriyle başbakanlık koltuğuna geri dönmeyi başarmıştı.
Benzer bir taktiği işletmek isteyen Netanyahu, olası bir Eisenkot hükümetinin kırılgan ittifak dengeleri nedeniyle uzun ömürlü olamayacağını hesaplıyor. Mevcut tabloda Likud 27 sandalyeyle parlamentonun birinci partisi konumunu korurken, Netanyahu bloku toplamda 53 sandalyede kalıyor. Buna karşılık muhalefet cephesi 48, Arap partileri ise 19 sandalye bandında bulunuyor.
Parti içi rakiplerine karşı tüzük zırhı
Netanyahu’nun seçim sonuçları netleşmeden liderlikte kalacağını ilan etmesi, yalnızca muhalefete değil Likud içindeki olası rakiplerine de bir mesaj olarak değerlendiriliyor. Likud tüzüğüne göre genel başkanlık seçimleri parlamento seçimlerinden önce yapılıyor ve genel seçim kaybı parti liderinin görevden alınmasını otomatik hale getirmiyor. Genel başkana karşı parti içi bir girişim başlatabilmek için meclis grubunun en az üçte birinin imzası gerekiyor.
Netanyahu’nun yıllar içerisinde parti mekanizmalarında yaptığı düzenlemeler sayesinde koltuğunu sağlama aldığı, parti içinde bağımsız güç odağı sayılan bakan ve milletvekillerinin etkisinin zayıfladığı belirtiliyor.
Gözler Cumhurbaşkanı Herzog’un istişarelerinde
İsrail siyasetindeki kilitlenmeyi aşmak amacıyla Cumhurbaşkanı İshak Herzog çarşamba gününden itibaren siyasi parti liderleriyle istişare turlarına başlayacak. Hükümeti kurma yetkisini almak isteyen Gadi Eisenkot, koalisyon zeminini genişletmek için Ra’am ve Ortak Liste gibi Arap partileriyle temas arayışını sürdürüyor.
Likud kanadı ise Eisenkot’un Arap partileriyle kuracağı herhangi bir ortaklığın ciddi siyasi tavizler gerektireceğini savunarak, rakip blok üzerinde milliyetçi seçmen baskısını artırmayı hedefliyor. İstişarelerden sonuç çıkmaması ve iki bloğun da 61 sandalyelik hükümet çoğunluğunu sağlayamaması halinde, İsrail’in bir kez daha erken seçim sürecine sürüklenmesi bekleniyor.
