İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler Genel Kurul toplantısına katılmak üzere gerçekleştirdiği New York ziyaretinde kapsamlı bir diplomatik yalnızlıkla karşı karşıya kaldı. Başlangıçta geniş kapsamlı planlanan temaslar, güvenlik uyarıları ve diplomatik izolasyon nedeniyle New York’ta konaklamasız, yalnızca 6 saatlik bir programa dönüştürüldü.
İsrail basını, Netanyahu’nun ABD temaslarını güvenlik kurumlarının uyarıları doğrultusunda radikal biçimde sınırlandırmak zorunda kaldığını aktardı.
Güvenlik endişeleri ve protestolar ziyareti kısalttı
İsrail merkezli Kanal 13 ve Maariv gazetesinde yer alan değerlendirmelere göre, İsrail güvenlik yetkilileri New York sokaklarında beklenen kitlesel protestolar ve olası güvenlik riskleri nedeniyle Netanyahu’nun kentte gecelememesini tavsiye etti. Uçakta bu defa İsrailli gazetecilerin dahi yer almadığı seyahat, Gazze’deki askeri operasyonlar ve Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetine yönelik tepkilerin gölgesinde gerçekleşti.
Yedioth Ahronoth gazetesi ise dikkat çeken bir analiz yayımlayarak, uluslararası toplumun tepkileri karşısında Netanyahu’nun BM kürsüsünden dünya liderlerinden ziyade doğrudan kendi iç kamuoyuna hitap etmek durumunda kalacağını yazdı. Birçok ülke heyetinin, Netanyahu’nun konuşması sırasında Genel Kurul salonunu terk etmeye hazırlandığı belirtildi.
Trump ve Musk ile beklenen randevular iptal
Ziyaretin en dikkat çeken yönlerinden biri, üst düzey diplomatik temasların tamamen sıfırlanması oldu. İsrail kanadının girişimlerine karşın ABD’deki görüşme takviminde Donald Trump ile herhangi bir temas yer almadı. ABD’li yetkililer, Genel Kurul marjında Trump’ın Netanyahu ile görüşecek liderler arasında bulunmadığını bildirdi.
Bunun yanı sıra, İsrailli ön heyetlerin hazırlık yaptığı bilinen Elon Musk ile Teksas’ta yapılması planlanan görüşme de iptal edildi. Böylece İsrail Başbakanı’nın seyahati, yalnızca BM Genel Kurulu’ndaki konuşma ile sınırlı kaldı.
Uluslararası Adalet ve BM zemininde artan baskı
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin hakkında çıkardığı yakalama kararıyla hareket alanı daralan Netanyahu, New York’ta yerel siyasetçilerin de hedefindeydi. Yetkililer, soykırım ve savaş suçu suçlamalarıyla aranan bir liderin New York’ta ağırlanmasına dönük sert itirazlar yükseltti.
Genel Kurul kürsüsünde söz alan çok sayıda devlet başkanı; Gazze’deki sivil katliamlarına, zorunlu göç politikalarına ve Batı Şeria’daki hak ihlallerine dikkat çekerek İsrail’e yönelik diplomatik tecrit ve yaptırım çağrısında bulundu. 12 ülkenin yasa dışı yerleşim birimleriyle ticareti durdurma kararı ise diplomatik izolasyonun somut bir adımı olarak öne çıktı.
İsrail’in ABD’deki desteğinde tarihi gerileme
Eski ABD’nin Tel Aviv Büyükelçisi Dan Shapiro, katıldığı bir yayında İsrail’in ABD nezdindeki itibarının benzeri görülmemiş bir düşüş yaşadığını ifade etti. Cumhuriyetçi taban dahil kamuoyu desteğinin zayıfladığını vurgulayan Shapiro, Netanyahu’nun artık “sorunun bir parçası haline geldiğini” belirtti. Yapılan araştırmalar, özellikle genç kuşakta Filistin halkının haklarına verilen desteğin hızla yükseldiğini ortaya koyuyor.
