New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, geçtiğimiz yılki seçim kampanyasında verdiği “Netanyahu şehri ziyaret ederse tutuklatacağım” vaadini gerçekleştirmek adına kritik bir sürece girdi. Eylül ayında gerçekleşecek BM Genel Kurulu toplantıları için şehri ziyaret etmesi beklenen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hakkında gündeme gelen bu iddialı plan, şu an Belediye’nin hukuk birimleri tarafından mercek altına alınmış durumda.
Mamdani, New York Times ile yaptığı görüşmede, vaadini yerine getirme konusunda kararlı olduğunu ancak “yoktan özel yasalar yazamayacağını” belirterek, sürecin şehir yasalarının izin verdiği çerçevede yürütüleceğini ifade etti.
Hukuki zemin neden karmaşık?
Mamdani’nin bu vaadi, uluslararası hukuk ile ABD iç hukukunun çatıştığı bir noktada duruyor. ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ni (UCM) kuran Roma Statüsü’ne taraf olmadığı için, mahkemenin Netanyahu hakkında çıkardığı tutuklama kararı, ABD sınırları içinde doğrudan bir bağlayıcılığa sahip değil. Belediye Başkanı, bu nedenle “yasal sınırlar içinde” ne yapılabileceğini hukukçularla detaylı bir şekilde analiz ettiriyor.
“Netanyahu bir savaş suçlusudur”
Mamdani, hukuki zorluklara rağmen siyasi duruşunu değiştirmemiş durumda. Netanyahu’yu “savaş suçlusu” olarak tanımlayan Mamdani, bu görüşün Filistin’de yaşanan insani kriz nedeniyle toplumun geniş kesimleri tarafından paylaşıldığını savunuyor.
Seçim kampanyasındaki sözlerini “popülist bir söylem” olmaktan öteye taşıyıp taşımayacağı merak edilen Mamdani, ABD’nin İsrail’e sağladığı yıllık 3,3 milyar dolarlık askeri yardımı da eleştirerek, bu harcamaların ülke içindeki ekonomik sıkıntılarla çeliştiğine dikkat çekiyor. Başkan, “İsrail’e sağlanan bu destek, Amerikan vatandaşlarının siyasete olan güvenini sarsan bir siyasi iflastır” değerlendirmesinde bulundu.
İsrail’den “ciddiye almıyoruz” yanıtı
Mamdani’nin bu çıkışları, İsrail kanadında ciddi bir karşılık bulmuş değil. Netanyahu’ya yakın kaynaklar, İsrail Başbakanı’nın New York ziyaretini planlandığı gibi gerçekleştireceğini ve BM Genel Kurulu’nda konuşma yapacağını belirtiyor.
Danon’dan sert eleştiri
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise Mamdani’ye sert tepki gösterdi. Danon, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Mamdani, şehrindeki artan antisemitizmle mücadele etmek ve asli görevlerine odaklanmak yerine, İsrail devletine saldırarak ucuz kahramanlık peşinde koşuyor” ifadelerini kullandı.
New York’taki siyasi kulislerde ise Mamdani’nin bu tavrının, Gazze’de devam eden ve uluslararası kamuoyunda “soykırım” olarak nitelendirilen olaylara yönelik seçmen tepkisini yönetme stratejisinin bir parçası olabileceği konuşuluyor. Eylül ayı, hem BM Genel Kurulu’na hem de bu tartışmalı ziyaretin olası sonuçlarına ev sahipliği yapacak.
