Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve müttefiklerinden oluşan OPEC+ grubunun 7 kilit üyesi, Orta Doğu’daki çatışmalar ve tedarik aksaklıklarının gölgesinde aralık ayı petrol üretim kotalarını sabit bırakma kararı aldı. Çevrim içi formatta bir araya gelen Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Cezayir, Kazakistan ve Umman; eylül ayında belirlenen resmi üretim hedeflerinin aralık ayında da aynen sürdürüleceğini ve üreticiler arasındaki iş birliği anlaşmasına tam bağlılık gösterileceğini duyurdu.
Alınan kararla birlikte, önceki aylarda uygulanan kademeli artışların ardından üretim hedefleri art arda üçüncü ayda da dondurulmuş oldu. İttifakın bir sonraki resmi bakanlar toplantısının 29 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirileceği açıklandı.
Fiili üretim hedeflerin oldukça gerisinde
Kağıt üzerindeki kotalar korunsa da savaş şartları ve lojistik engeller nedeniyle fiili üretim rakamları hedeflenen seviyelerin oldukça altında seyrediyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre:
- Suudi Arabistan: Eylül ayında günlük 8,3 milyon varil üretim gerçekleştirdi; bu miktar belirlenen resmi hedefin yaklaşık 2,18 milyon varil gerisinde kaldı.
- Kuveyt: Günlük 1,49 milyon varil seviyesinde kalarak hedef kotasının yaklaşık 1,18 milyon varil altında üretim yapabildi.
12 Ekim’de Riyad’da toplanan OPEC+ bakanları, çatışmalar nedeniyle fırlayan navlun ve deniz sigorta primlerinin ham petrol değerinin üçte birini aştığını, bu tablonun küresel enflasyonist baskıları tetiklediğini belirterek uluslararası deniz koridorlarının acilen güvence altına alınması çağrısında bulunmuştu.
2027 kotaları ve Hürmüz Boğazı belirsizliği
Petrol piyasalarının asıl odak noktası, 29 Kasım’da yapılacak geniş katılımlı bakanlar zirvesinde ele alınacak 2027 yılı üretim çerçevesi olacak. İttifak, üye ülkelerin sürdürülebilir maksimum üretim kapasitelerini bağımsız denetimlerle yeniden değerlendirerek 2027 baz çizgilerini belirlemeye çalışıyor. Ancak Orta Doğu’daki petrol sahası genişletme projelerinin aksaması bu tahminleri zorlaştırıyor.
Rystad Energy analisti Jorge Leon, aralık hedeflerini sabit tutmanın kolay bir karar olduğunu ancak asıl çetin sınavın 2027 kotaları belirlenirken verileceğini kaydetti. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin toparlanma hızı ve atıl kapasitelerin sisteme dönüşü piyasada ciddi belirsizlik yaratıyor. IEA’nın ekim raporu, küresel petrol stoklarının şubat ayına kıyasla 509 milyon varil eridiğine ve yıl sonuna kadar arz açığının süreceğine işaret ederken; 2027’de oluşabilecek olası bir arz fazlasına karşı dengelerin ancak çatışmaların gidişatına göre netleşeceği uyarısında bulunuyor.
