Küresel piyasalarda petrol fiyatları, cuma günkü kapanış işlemlerinde belirgin bir düşüş kaydetti. Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında New York’ta yürütülen diplomatik temasların Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticari trafiğe açacak bir ateşkese zemin hazırlayabileceği yönündeki beklentiler, piyasalardaki jeopolitik risk primini hafifletti.
Brent petrol vadeli kontratları yüzde 2,14 (2,28 dolar) değer kaybederek varil başına 104,32 dolardan kapandı. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 2,33 (2,20 dolar) gerileyerek 92,41 dolar seviyesine indi.
New York’ta kademeli çıkış planı masada
Reuters’ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, New York’ta bir araya gelen Amerikalı ve İranlı müzakereciler savaştan aşamalı bir çıkış senaryosu üzerinde çalışıyor. Taslak plan, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’ndaki ablukayı kaldırmasını ve Washington’ın da İran’a yönelik ekonomik kısıtlamaları hafifletmesini öngörüyor. Müzakerelerin sürmesine rağmen henüz nihai bir metin üzerinde uzlaşma sağlanmadığı bildiriliyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği ve arz riskleri
Gemi takip platformu Kpler’in paylaştığı verilere göre, 20 Eylül ile başlayan haftada Hürmüz Boğazı’ndan 17’si dev ham petrol tankeri (VLCC) olmak üzere toplam 19 gemiyle 33,7 milyon varil ham petrol çıkışı sağlandı. Bu taşımaların büyük bölümünü Suudi Arabistan, ardından da Irak petrolleri oluşturdu.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verileri uyarınca, küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’si çatışma öncesinde bu stratejik su yolundan geçmekteydi. Tankerlerin sınırlı geçişine rağmen piyasadaki yüksek oynaklık devam ediyor.
Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar ve dizel kısıtlaması
Fiyatlardaki aşağı yönlü harekete rağmen Yemen kaynaklı Husi saldırılarının Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik tehditleri canlı tuttuğu vurgulanıyor. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan askeri yetkililerinin Riyad’da bu tehditlere karşı ortak caydırıcılık adımlarını görüştüğü belirtilirken, piyasalar New York’taki müzakerelerin nihai sonucunu bekliyor.
Öte yandan Washington kulislerinde dizel ihracatına getirilebilecek olası bir yasaklamanın konuşulması, Brent ile ABD ham petrolü arasındaki fiyat makasını açtı. İhracatın durması halinde ABD rafinerilerinin ham petrol işleme kapasitelerini düşürebileceği kaydediliyor.
