Rusya’da etnik Rus ve Ortodoks nüfusunun hızla erimesi, ülkenin gelecekteki demografik ve medeniyet yapısına dair tartışmaları yeniden alevlendirdi. Rus askeri-analiz platformu *Voennoye Obozreniye* bünyesinde bir makale kaleme alan araştırmacı Aleksandr Odintsov, mevcut nüfus eğilimlerinin sürmesi halinde Rusya’nın derin bir kimlik kriziyle yüzleşeceğini öne sürdü.
Resmi verileri temel alan analize göre, etnik Rus nüfusu 2002-2010 yılları arasında 4,9 milyon, 2021 nüfus sayımına göre ise yaklaşık 7 milyon kişi geriledi. Buna karşılık ülkedeki Müslüman nüfusunun oranı hızla yükseliyor. 2020 yılında 14,5 milyon (yüzde 10 civarı) olan Müslüman sayısı, 2024 itibarıyla yaklaşık 20 milyona (yüzde 13,6) ulaşarak Rusya’yı dünya genelinde en çok Müslüman nüfusa sahip ilk 20 ülke arasına soktu.
“2060’ta Rusların oranı yüzde 50’ye inebilir”
Odintsov, Kafkasya başta olmak üzere Müslüman halkların doğum oranlarında zirvede yer aldığını, etnik Rusların ise negatif nüfus artışından kurtulamadığını belirtti. 2024 yılında ülkedeki doğal nüfus kaybının bir önceki yıla göre yüzde 20,4 artarak 596 bin 200’e ulaştığını hatırlatan yazar; gidişatın değişmemesi durumunda 2040 yılında etnik Rus nüfusunun 90 milyona gerileyebileceğini, 2060’ta ise toplam nüfus içindeki payının yüzde 50’ye kadar düşebileceğini iddia etti.
Yazar, Rusya’nın son 124 yılda üç büyük demografik felaket yaşadığını savundu: 1917 Devrimi ve İç Savaş, İkinci Dünya Savaşı ve 1992’den bu yana süren liberal reform dönemi.
Doğum oranlarını çökerten yapısal nedenler
Makalede, Rus toplumunda aile kurmayı ve çocuk sahibi olmayı engelleyen temel etkenler şu başlıklarla sıralandı:
- Konut pahalılığı ve düşük gelir: Halkın yaklaşık yüzde 60’ının geçim sıkıntısı çekmesi, konut fiyatlarının tırmanması ve çocuk sahibi olmanın “lüks” haline gelmesi.
- Şehirleşme baskısı: Büyük kentlerdeki 3 odalı dairelerde yaşam standardının aile başına en fazla iki çocukla sınırlı kalması.
- Gelecek kaygısı ve bireyselleşme: 18-45 yaş arasındaki Rus gençlerinin yüzde 46’sının maddi yetersizlik veya isteksizlik sebebiyle çocuk sahibi olmayı reddetmesi.
- Kürtaj oranları ve kültürel erozyon: Aile değerlerinin zayıflaması ve bireysel tüketim odaklı yaşam tarzının yaygınlaşması.
“Kendi Müslümanımız ve yeni göçmenler”
Yetkililerin doğum oranlarındaki düşüşü dış göçle telafi etme politikasını eleştiren Odintsov, son 7 yılda Orta Asya cumhuriyetlerinden 1 milyondan fazla kişiye vatandaşlık verildiğine dikkat çekti. Yazar, Sovyet mirasını paylaşan yerel Müslümanlar ile Rusça bilmeyen ve gettolaşan yeni göçmen nesil arasında ayrım yapılması gerektiğini savundu.
Bölge kökenli yeni vatandaşların geleneklerine sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve kültürel entegrasyonun zorlaştığını öne süren analiz; Hindistan, Sri Lanka veya Kuzey Kore’den iş gücü ithal etme arayışlarının Rusya’nın çekirdek kimliğini korumaya yetmeyeceğini ileri sürdü.
“Sovyet dönemi bekarlık vergisi geri gelmeli”
Odintsov, nüfus krizini aşmak ve demografik çöküşü durdurmak adına radikal önerilerde bulundu. Banka kredilerine dayalı konut projelerinin genç aileleri tükettiğini belirten yazar; 30 yaşını geçmiş bekar erkeklere Sovyetler Birliği döneminde uygulanan “bekarlık vergisinin” yeniden getirilmesini, kürtajların zorunlu sağlık sigortası kapsamından çıkarılmasını ve kırsal alanların kalkındırılarak nüfusun şehirlere yığılmasının önlenmesini teklif etti.
Sonuç olarak Rusya’nın 2100 yılına kadar tamamen bir İslam devletine dönüşmeyeceğini savunan yazar, Hristiyan Ortodoksluk ile İslam’ın aile ve ahlaki değerler ekseninde ortak paydaları bulunduğunu, ancak devletin omurgasını oluşturan Slav-Rus kurucu kimliğinin korunması için Moskova’nın Batı yanlısı elitlerle bağını kesip milli bir seferberlik başlatması gerektiğini iddia etti.
