İsrail’in eski Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı Moshe Ya’alon’un, Batı Şeria’daki şiddet olayları nedeniyle Netanyahu hükümetini ve aşırı sağcı bakanları “Yahudi terörünü desteklemekle” suçlaması geniş yankı uyandırdı. Ya’alon, hükümet üyelerinin Filistinlileri topraklarından göç ettirmek amacıyla yerleşimcilere araç, gereç ve silah sağladığını belirtti. Bu çıkış, İsrail siyasetinde ve askeri kanadında büyük bir tartışma başlattı.
Dört On Yıllık Kanlı Askeri Sicil
Ya’alon’un bu eleştirileri muhalif bir duruşu temsil etse de, kendisi son 40 yıllık İsrail askeri politikasının en şedid ve merkezi figürlerinden biri olarak biliniyor. 2002-2005 yılları arasında genelkurmay başkanlığı, 2013-2016 yılları arasında ise savunma bakanlığı yapan Ya’alon; 1988’de Tunus’ta Khalil el-Wazir (Ebu Cihad) suikastından İkinci İntifada dönemindeki operasyonlara kadar pek çok kritik süreçte aktif rol oynadı.
“Sur Kalkanı” ve Sert Askeri Doktrinler
2002 yılında gerçekleştirilen ve Batı Şeria’daki büyük şehirlerin yeniden işgal edildiği “Sur Kalkanı” operasyonunun en önemli planlayıcıları arasında yer alan Ya’alon, “bilinci ezme” (ki’l va’i) adı verilen askeri doktriniyle tanınıyor. Filistin direnişini kırmak için yoğun askeri güç kullanımını savunan Ya’alon, Hamas kurucusu Şeyh Ahmed Yasin ve halefi Abdulaziz el-Rantisi’nin 2004 yılında öldürüldüğü dönemde genelkurmay başkanlığı koltuğundaydı.
Ayrıca Ya’alon, 2014 yılında Gazze Şeridi’ne karşı düzenlenen ve 51 gün süren, büyük yıkımlara yol açan “Koruyucu Hat” operasyonu sırasında da savunma bakanı olarak görev yapıyordu.
Siyasette Dönüm Noktası ve Çelişkiler
2016 yılında Netanyahu ile yaşadığı anlaşmazlıklar sonucu kabineden ayrılan ve 7 Ekim 2023 sonrasında hükümetin en sert eleştirmenlerinden biri haline gelen Ya’alon, bugün Batı Şeria ve Gazze’deki politikaları “etnik temizlik” olarak nitelendiriyor. Geçmişte en kanlı ve yıkıcı askeri operasyonların mimarlarından biri olan bir komutanın bugün bu politikaları eleştirmesi, onun siyasi ve askeri kariyerindeki dikkat çekici bir çelişkiyi gözler önüne seriyor.
