İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Washington ziyareti, İran ile yaşanan bölgesel gerilimin ve askeri tırmanışın en hassas döneminde gerçekleşiyor. Sahadaki askeri kazanımlarını pekiştirmek isteyen Netanyahu, bölgesel önceliklerini müttefikine kabul ettirmeye çalışan bir ABD yönetimiyle karşı karşıya.
Beyaz Saray’da gerçekleşecek görüşme, aylardır randevu bekleyen Netanyahu için siyasi bir kazanım niteliği taşısa da ilişkilerin seyri geçmişe kıyasla oldukça farklı. İsrail basını, iki lider arasındaki siyasi gerilimin gölgesinde yapılan bu ziyaretin kırılgan dengeler üzerinde durduğunu vurguluyor.
İsrail’in “Kırmızı Çizgileri”: Uranyum ve askeri serbestlik
Görüşme öncesinde güvenlik kurmaylarıyla bir araya gelen Netanyahu, Washington’a sunacağı “kırmızı çizgileri” belirledi. Masadaki en öncelikli başlığı İran dosyası oluşturuyor.
İsrail tarafının öne sürdüğü temel talepler şu şekilde sıralanıyor:
-
Zenginleştirilmiş Uranyumun Çıkarılması: Tel Aviv, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumun İran dışına çıkarılmasını şart koşuyor. Bu koşul sağlanmadan yapılacak herhangi bir uzlaşmanın, savaşın ana hedeflerini başarısız kılacağı savunuluyor.
-
Askeri Harekat Özgürlüğü: İsrail; İran, Suriye, Lübnan ve Gazze Şeridi’nde uluslararası anlaşmalarla kısıtlanmaksızın askeri operasyon düzenleme serbestliğinin (harekat özgürlüğü) korunmasını istiyor.
-
Tampon Bölgelerin Muhafazası: Gazze, Güney Lübnan ve Suriye’de kontrol altına alınan alanlardan çekilmeyi reddeden Tel Aviv, bu hatları İsrail’in güvenliği için gerekli “güvenli bölgeler” olarak değerlendiriyor.
İsrail yönetimi, Washington’ın Tahran ile diplomasiye kaymasını engellemeyi, bunun yerine askeri ve ekonomik baskı politikalarının sürdürülmesini hedefliyor.
Türkiye’ye F-35 satışı ve Gazze şartı
Ziyaretin dikkat çeken bir diğer başlığını ise Türkiye ve Gazze politikaları oluşturuyor. İsrail Başbakanı, askeri üstünlüğünü koruma gerekçesiyle ABD’nin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışını engellemesi yönünde Trump’ı ikna etmeye çalışacak. Ayrıca Netanyahu, İran’ın askeri ve nükleer kapasitesini yeniden inşa ettiğine dair istihbarat raporlarını Beyaz Saray’a sunacak.
İsrail basını, Netanyahu’nun Gazze konusunda esneklik göstermesinin arka planında Trump’ın şartının yattığını belirtiyor. Kabine, Beyaz Saray randevusu öncesinde Gazze’de uluslararası bir gücün konuşlandırılmasına onay vererek Washington’a siyasi ilerleme mesajı verdi.
Buna karşın Netanyahu, Batı Şeria’da tırmanan yerleşimci şiddetine ilişkin konuları görüşme gündeminin dışında tutmaya çalışıyor. ABD kamuoyunda ve siyasetinde İsrail’e verilen geleneksel desteğin zayıfladığı bir dönemde gerçekleşen bu görüşme, Netanyahu’nun diplomatik hareket alanını daraltırken, Washington’ın süreç üzerindeki nüfuzunu artırıyor.
