Türkiye ile Irak, bölge jeopolitiğini ve ikili güvenlik iş birliğini doğrudan etkileyecek tarihi bir mutabakata imza attı. New York’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu marjında bir araya gelen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Kuzey Irak’taki Başika (Zelikan) Askeri Kampı’nın kontrolünün kademeli olarak Irak Federal Hükümeti’ne devredilmesi konusunda anlaşmaya vardı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ve Irak Başbakanlığı tarafından yayımlanan ortak bildiride, Bağdat yönetiminin sahada attığı güvenlik adımları doğrultusunda Türk kuvvetlerinin üssü belirlenen mekanizma ve takvim çerçevesinde Irak makamlarına devredeceği bildirildi.
ABD’den tarihi dönüm noktası vurgusu
Görüşmenin ardından taraflar devir sürecinin kesin nihai takvimine dair ayrıntı paylaşmazken, uzlaşı uluslararası arenada geniş yankı buldu. ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada kararı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
Barrack paylaşımında, “Tarih dönüm noktalarını nadiren yüksek sesle ilan eder, onları sessizce örer. Ankara’nın Zelikan’ı mutabık kalınan takvimle Bağdat’a iade etmesi bu dönüm noktalarından biridir. Bu adımla hem Irak’ın egemenliği pekiştirilmiş hem de Türkiye’nin güvenliği sağlanmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
Başika Kampı, Aralık 2015’te Musul’un DEAŞ işgali altında bulunduğu dönemde Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile varılan mutabakatla kurulmuştu. Musul’un yaklaşık 32 kilometre kuzeyinde yer alan ve yaklaşık 600 Türk askerinin konuşlandırıldığı üs, geçmiş yıllarda Ankara ile Bağdat arasında egemenlik tartışmalarına yol açmıştı.
Sincar’da devlet otoritesi ve silahların toplanması
İki ülke liderinin temaslarında öne çıkan bir diğer kritik başlık ise Sincar bölgesinin güvenliği oldu. Yayımlanan bildiride güvenlik iş birliğinin derinleştirilmesi konusunda mutabık kalındığı aktarılırken, “Sincar’da Irak devlet otoritesinin eksiksiz biçimde tesis edilmesi ve yasa dışı tüm yabancı silahlı unsurların varlığına son verilmesi” kararlılığı teyit edildi.
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi’nin Ezidi temsilcilerle gerçekleştirdiği temasların ardından Bağdat yönetimi, Sincar’ın tamamen federal güvenlik ve idari kurumların kontrolüne gireceğini ilan etmişti. Silahların yalnızca devlet tekelinde toplanmasının hedeflendiği bölgede, güvenlik koordinasyonu ve sınır hattının istikrarı için Türkiye ve Irak arasındaki ortak çalışma komisyonlarının faaliyetlerini hızlandıracağı kaydedildi.
