Ürdün üniversitelerinde ve liselerinde eğitim gören gençler, robotik ve yapay zeka teknolojilerini laboratuvar duvarlarının dışına taşıyarak tarım ve çevre sorunlarına pratik çözümler üretiyor. Dağlık arazilerde otonom tohum eken altı bacaklı robotlardan, arıların vızıltı ve titreşim frekansını taklit ederek bitkileri dölleyen sistemlere kadar uzanan projeler, ülkedeki genç mühendislerin yarışma odaklı yaklaşımdan somut üretim modellerine geçtiğini gösteriyor.
Alman-Ürdün Üniversitesi bilgisayar mühendisliği öğrencileri Mahmud Ebu Hamde ve Abdurrahman eş-Şubeki ile mekatronik öğrencisi Abdullah Ebu Zehiyye tarafından geliştirilen “Agri-Hexa” projesi, 2026 yılının en dikkat çeken inovasyonları arasında yer aldı.
Dağlık arazide yapay zekayla tohumlama
Geleneksel tarım makinelerinin ulaşamadığı engebeli ve dağlık araziler için tasarlanan altı bacaklı otonom robot, arazi koşullarını yapay zeka, bilgisayarlı görü ve uydu görüntülerini harmanlayarak analiz ediyor. Tırmanma rotasını kendi belirleyen robot, toprağın en elverişli noktalarına tohum ekiyor.
Proje, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen 2026 Hazar Kupası Dünya Robot Şampiyonası’nda Açık Bilimsel Projeler kategorisinde dünya birinciliği elde etti.
Arı vızıltısını taklit eden yapay tozlaşma
Proje geliştiren isimler yalnızca üniversitelerle sınırlı kalmıyor. Karak kentinde lise öğrencisi Heysem Suud el-Maayite, arıların tozlaşma sürecini simüle eden “Farm8OT” projesini geliştirdi.
Sistem iki ana unsurdan oluşuyor:
- Arazi keşif robotu: Tozlaşmaya hazır çiçekleri tespit ederek koordinatları havaya iletiyor.
- Titreşim yayan insansız hava aracı: Çiçeğe yaklaşan drone, insan kulağının duyamayacağı ultrasonik frekans dalgaları yayarak çiçeği titreştiriyor ve polenlerin komşu bitkilere zarar vermeden dağılmasını sağlıyor.
Ülke genelinde teknoloji seferberliği tabana yayılıyor. Ajloun Ulusal Üniversitesi öğrencisi Muhammed Melkawi’nin ilköğretim seviyesinde eğittiği robotik takımları, Yunanistan’ın Girit Adası’nda düzenlenen Dünya Olimpiyatları’nda ikincilik kürsüsüne çıktı. Hüseyin bin Talal Üniversitesi’nde Mustafa en-Nuaymi öncülüğünde kurulan 50 kişilik IEEE topluluğu ise dereceye giren projelerini eğitim şirketine dönüştürmek için çalışıyor.
Ürdünlü gençlerin geliştirdiği prototiplerin uluslararası arenada elde ettiği başarılar, laboratuvar çıktılarının ticarileşerek tarım sektörüne entegre edilmesi yolunda kritik bir zemin oluşturuyor.
