İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilen parlamento seçimlerinin ardından hükümet kurma süreci siyasi polemiklerin gölgesinde başladı. Görevi sona eren Başbakan Binyamin Netanyahu, hükümeti kurmakla görevlendirilen Yaşar Partisi lideri Gadi Eisenkot’a “ön koşulsuz ulusal birlik hükümeti” kurma çağrısında bulunurken; Eisenkot ise bu çıkışı yeni hükümetin kuruluşunu engellemeye yönelik bir manevra olarak nitelendirdi.
Netanyahu: İran tehdidine karşı birlik hükümeti şart
Binyamin Netanyahu yayınladığı video mesajda, muhalefet lideri Gadi Eisenkot ile perşembe günü gerçekleştirdiği görüşmenin, İsrail’i Yahudi halkının devleti olarak tanıyan tüm partileri kapsayan geniş tabanlı bir ulusal birlik hükümeti kurulması gerektiği yönündeki inancını pekiştirdiğini ifade etti.
Tahran yönetiminin nükleer programını yeniden canlandırmaya çalıştığını öne süren Netanyahu, kendi ifadesiyle “terör destekçilerine” dayanan dar bir hükümetin İran tehdidiyle başa çıkamayacağını savundu. Netanyahu, Eisenkot’a seslenerek kırılgan bir koalisyon yerine ön koşulsuz biçimde müzakere masasına oturma çağrısı yaptı. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de mesajıyla Netanyahu’nun bu teklifine destek vererek Eisenkot’a birlik çağrısını yineledi.
Eisenkot’tan “siyasi manevra ve ırkçı kampanya” suçlaması
Gadi Eisenkot ise Netanyahu’nun çağrısını “siyasi bir manevra” olarak değerlendirerek, Netanyahu’nun asıl amacının yeni hükümetin kurulmasını ve Knesset (Meclis) başkanının değiştirilmesini geciktirmek olduğunu savundu. Müzakere heyetlerinin zaten görüşme takvimi bulunduğunu hatırlatan Eisenkot, Netanyahu’nun bir yandan birlik çağrısı yaparken diğer yandan toplumsal kutuplaşmayı körüklediğini belirtti.
Netanyahu’nun dört gün önce Knesset kürsüsünden Arap partilerini kastederek değişim bloğunu suçlamasına da yanıt veren Eisenkot, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada İsrail nüfusunun yüzde 21’ini oluşturan Arap vatandaşların meşruiyetini hedef alan ırkçı bir nefret kampanyası yürütüldüğünü ifade etti. Eisenkot, kuracağı acil durum hükümetine katılmak isteyen tüm partilerin belirlediği ilkeleri kabul etmesi ve aşırı unsurlardan vazgeçmesi gerektiğini vurguladı.
Koalisyon müzakereleri ve masadaki formüller
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Cumhurbaşkanlığı konutunda düzenlenen törenin ardından resmen koalisyon görüşmelerine başladı. İsrail’in olağanüstü bir dönemden geçtiğini belirten Eisenkot; Netanyahu liderliğindeki Likud Partisi ile Smotrich’in Dini Siyonizm Partisi’ni de kendi başbakanlığında kurulacak hükümete katılmaya davet etti.
Eisenkot’un hükümete katılım için belirlediği dört temel şart şu şekilde sıralanıyor:
- İsrail’in Yahudi ve demokratik bir devlet olarak tanınması,
- Bağımsızlık Bildirgesi’ne bağlılık,
- Askeri veya sivil hizmet zorunluluğunun kabulü,
- Hamas’ın terör örgütü olarak tanınması ve askeri ile idari kapasitesinin ortadan kaldırılması.
İsrail’in Kanal 13 televizyonunun aktardığı kulis bilgilerine göre Eisenkot’un, başbakanlıkta dönüşümlü model (rotasyon) olmaksızın Netanyahu’ya ulusal birlik hükümeti önermeyi değerlendirdiği belirtiliyor. Bunun yanı sıra Eisenkot’un, parlamento çoğunluğu sağlanana kadar Arap partilerinin dışarıdan destek vereceği bir azınlık hükümeti seçeneğini de masada tuttuğu kaydediliyor.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 120 sandalyeli Knesset’te 19 sandalye kazanarak tarihi bir yükseliş yakalayan Arap partilerinin de dahil olduğu 67 milletvekilinin tavsiyesi üzerine 8 Kasım’da hükümeti kurma görevini Eisenkot’a vermişti. Seçim yasalarına göre Eisenkot’un kabineyi kurmak için 28 günlük süresi bulunuyor; Cumhurbaşkanı gerekli görmesi halinde bu süreyi 14 gün daha uzatabiliyor.


















