Filistinli aktivist Mahmud Halil’in, New York’ta Yahudilerin en kutsal günü kabul edilen Yom Kippur vesilesiyle düzenlenen bir anma programına katılarak İsrail’in Gazze’deki askeri operasyonlarını sert sözlerle eleştirmesi ABD’de geniş yankı uyandırdı. Halil’in “Tanrı hepimizin eliyle İsrail’den hesap sorsun” sözleri siyonist çevrelerin ve İsrail yanlısı yorumcuların sert tepkisini çekerken, etkinliğe ev sahipliği yapan ilerici Yahudi kuruluşları Gazze’deki sivil kurbanları anmanın inançlarının bir gereği olduğunu savundu.
New York’taki Grand Army Plaza’da gerçekleştirilen tören; “Ateşkes İçin Hahamlar”, “Barış İçin Yahudi Sesi” (JVP), “Irksal ve Ekonomik Adalet İçin Yahudiler” (JFREJ), “IfNotNow” ve Amerikan Yahudilik Konseyi gibi savaş karşıtı sivil toplum örgütlerinin öncülüğünde organize edildi. Etkinlik, Yahudi geleneğinde ölenleri anmak için icra edilen “Yizkor” duası etrafında şekillendirildi.
“Soykırım günahının kefaretini ödüyoruz”
Daha önce Columbia Üniversitesi’ndeki Filistin’e destek eylemleri nedeniyle gözaltına alınan ve Donald Trump yönetimiyle hukuki bir mücadeleye girişen Mahmud Halil, kürsüden yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Öğrenim harçlarımızın, ödediğimiz vergilerin ve oylarımızın Filistinlilerin katledilmesi, sakat bırakılması ve zorla yerinden edilmesi için harcandığı bir dönemde tövbe etmek son derece güç. Aynı mekanizma Lübnanlıları göçe zorluyor, İranlıları bombalıyor ve hepimizin insan olduğu gerçeğini unutturuyor. Gazze’ye yönelik bombardıman ve yapay kıtlık derhal durdurulmalı, ABD’nin bu savaşa sağladığı askeri finansman kesilmelidir. Tanrı, hepimizin eliyle İsrail’den hesap sorsun.”
Konuşmanın yapıldığı podyuma “Soykırım günahının kefaretini ödüyoruz” ibaresi yerleştirilirken, alanda “Reddet, Hatırla, Bağlılığını Yenile” yazılı dev pankartlar taşındı. Etkinliğe Kongre üyesi adayı Brad Lander, Senato adayı Abeer Qawas ve çok sayıda New York Belediye Meclisi üyesi de katıldı. Lander, “Etnik temizliğe, insan eliyle üretilen açlığa ve Amerikan vergilerinin masum ailelerin üzerine bomba olarak yağdırılmasına ‘hayır’ diyen Yahudilerin safındayım” dedi.
Siyonist çevrelerden ve eski diplomatlardan tepki yağdı
Halil’in dini bir günde kürsüye çıkarılması İsrail destekçisi kesimlerin tepkisine yol açtı. Eski ABD’nin İsrail Büyükelçisi David Friedman, kutsal bir kefaret gününün siyasi bir propaganda kürsüsüne dönüştürülmesinin Musevi değerlerini tahrif etmek anlamına geldiğini ileri sürdü.
Columbia Üniversitesi merkezli bazı İsrail yanlısı platformlar ise Halil’in “İsrail’den hesap sorulsun” çağrısının bağışlanma ruhuna aykırı olduğunu ve açık bir intikam çağrısı barındırdığını iddia etti. Siyasi yorumcular, tövbe temalı bir dini merasimde böylesi bir konuşmanın yer almasını “gösterişçi bir siyaset” olarak niteledi.
Amerikan Yahudi toplumunda derin çatlak
Tartışmalar, Amerikan Yahudi toplumu içindeki derin fikir ayrılıklarını bir kez daha gözler önüne serdi. İsrail yanlısı kimi yazarlar ilerici Yahudi grupların İsrail’e ders vermeye kalkıştığını öne sürerken; etkinliği organize eden barış yanlısı Yahudiler ise Gazze’deki insani trajediye sessiz kalmanın asıl dini yozlaşma olacağını belirtti.
Mahmud Halil’in kürsüye çıkmasını savunan sivil gruplar, Amerikan halkının vergileriyle sürdürülen bir savaşa karşı ses çıkarmanın ve kurbanların yasını tutmanın vicdani bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
