ABD Hazine Bakanlığı, İran havacılık sektörüne yönelik yaptırımlarını genişleterek 36 yeni gerçek ve tüzel kişiyi kara listeye ekledi. Yeni yaptırım paketi; 27 İranlı havayolu şirketini, havacılık ve kargo lojistiği alanında faaliyet gösteren 8 yabancı şirketi ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) mukim Mısırlı bir iş insanını kapsıyor.
İranlı 27 havayolu şirketi 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında doğrudan yerel havacılık sektöründeki faaliyetleri nedeniyle listeye alınırken; yabancı şirketler ve Mısırlı iş insanı ise 2011’den bu yana yaptırım altında bulunan Devrim Muhafızları ilintili “Mahan Air”e destek sağladıkları gerekçesiyle 13224 sayılı Kararname kapsamında yaptırıma tabi tutuldu.
Türkiye ve BAE merkezli lojistik şirketleri de hedefte
Yaptırım listesine dahil edilen 27 İranlı havayolu şirketi arasında Air Shiraz, Asa Jet, ATA Airlines, Atlas Aviation, Ava Air, Chabahar Airlines, Eram Air, Fly Kish, Fly Persia, Iran Air Tour, Iran Aseman, G-Sky, Kish Air, Karun Airlines, Lad Airways, Mehr Airways, Nasim Air, Pars Oghianos Kish, Qeshm Air, Raymon Airways, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Soroush Air, Taban Air, Tous Air, Varesh Airlines ve Zagros Airlines yer aldı.
Mahan Air’e yasa dışı uçak ve lojistik tedariki sağlamakla suçlanan yabancı kuruluşlar ise şöyle sıralandı:
- Türkiye: Sky Phoenix, S System Lojistik ve Meis Kargo Taşımacılık Turizm ve Dış Ticaret.
- BAE: ECT Aircraft Support ve AeroBravo Management & Aircraft Operation.
- Birleşik Krallık: ECT Aircraft Support Limited.
- Malezya: I Cargo.
- Kazakistan: Tour Invest.
Listede şahıs olarak yer alan Mısırlı iş insanı İbrahim Ali Muhammed Muhammed Mehran’ın, BAE merkezli ECT Aircraft Support firmasının tepe yöneticisi ve sahibi olduğu belirtildi. ABD Hazinesi, Mehran’ın Türkiye merkezli Sky Phoenix şirketiyle iş birliği yaparak 2026 yazında BAE ve Umman üzerinden Mahan Air’e en az 3 adet Boeing 777 uçağı transfer edilmesine aracılık ettiğini öne sürdü.
İkincil yaptırım riski ve genel muafiyetlerin iptali
Kararla birlikte listedeki kuruluşların ABD’deki tüm mal varlıkları dondurulurken, ABD vatandaşlarının bu yapılarla her türlü ticari ilişkisi yasaklandı. Yabancı finans kuruluşları ve hizmet sağlayıcıları ise yaptırımlı kurumlarla kayda değer hacimde işlem yapmaları durumunda ikincil yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Bu risk; uluslararası ödemeler, sigorta teminatı, yer hizmetleri, bakım ve kargo operasyonlarında ciddi kısıtlamalar doğuracak.
Washington yönetimi ayrıca İran hava sahasından geçiş ücretlerinin ödenmesini, acil durum yakıt alımlarını, teknik tamiratları ve ABD menşeli yabancı sivil uçakların ülkeye geçici ziyaretlerini mümkün kılan 3 genel muafiyet yetkisini askıya aldı. Uçuş güvenliğine ilişkin özel lisanslama politikası da donduruldu.
Uygulanan “DD” Genel Lisansı, askıya alınan üç muafiyet kapsamındaki mevcut ticari işlemlerin tasfiyesi için 23 Eylül’e kadar süre tanıyor.
Tahran’dan ilk açıklama
İran Sivil Havacılık Teşkilatı, kararın uluslararası ve iç hat uçuşlarını tamamen durdurmayacağını ancak operasyonel maliyetleri ciddi ölçüde artıracağını ve teknik parça teminini zorlaştıracağını duyurdu. Yetkililer, uluslararası güvenlik standartlarından taviz verilmeden seferlerin sürdürüleceğini ifade etti.
