Avrupa Birliği, ABD’nin güvenlik gerekçesiyle yaptığı resmi başvuru üzerine Körfez bölgesine ait uydu görüntülerinin paylaşımında kısıtlamaya gitti. Alınan karar doğrultusunda, Avrupa’nın Dünya gözlem programı Copernicus kapsamında elde edilen verilerin yayınlanması 24 saat ertelendi.
Açık veri politikasında istisnai kısıtlama
Avrupa Birliği Konseyi tarafından onaylanan karar, özellikle Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki ana deniz ticareti güzergâhlarını kapsıyor. ABD’nin geçen mayıs ayında sunduğu diplomatik nota ve “Uzay Tehditlerine Müdahale” mekanizması çerçevesinde hayata geçirilen düzenleme, Sentinel-1 ve Sentinel-2 uydularından elde edilen görüntüleri içeriyor.
Normal şartlarda tüm dünyadaki kullanıcılara ücretsiz ve anlık veri sağlayan Copernicus programı için bu adım, açık veri politikasından nadir bir sapma olarak dikkat çekiyor. Avrupa Komisyonu yetkilileri, kararın bölgedeki artan jeopolitik gerilimler ve ABD-İran çatışması bağlamında stratejik varlıkları korumayı amaçlayan teknik ve ihtiyati bir tedbir olduğunu vurguladı.
Açık kaynak gazeteciliği ve ticari kısıtlamalar
Uzmanlar, söz konusu kararın uluslararası basının ve açık kaynak istihbaratını kullanan araştırmacıların sahadaki hareketliliği izleme kapasitesini sınırlayabileceğine dikkat çekiyor. Daha önce de Planet Labs gibi Amerikalı ticari uydu şirketleri, Washington yönetiminin talebi doğrultusunda Orta Doğu’ya ait uydu görüntülerinin erişimini askıya almış ya da yayın sürelerini haftalarca geciktirmişti.
Bölgedeki kritik altyapıların ve askeri hareketlerin güvenliğini artırmayı hedefleyen bu kısıtlamaların ne kadar süreyle yürürlükte kalacağı ise henüz resmi olarak açıklanmadı.
