Türkiye, Akdeniz kıyısında yükselen ilk nükleer enerji santrali Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) ile tarihinin ilk nükleer elektriğini üretmeye hazırlanıyor. Birinci ünitede devreye alma öncesi test ve hazırlık süreçleri hız kazanırken, hükümet 2026 yılı bitmeden tesisten ilk elektriği şebekeye vermeyi hedefliyor.
Yaklaşık 9 yıllık süreçte sahadaki coğrafi görünüm bütünüyle değişti. Planet uydu şirketi tarafından kaydedilen ve El Cezire açık kaynak birimince analiz edilen yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri, Akkuyu’nun kıyı şeridindeki basit zemin düzleme çalışmalarından 4 reaktör ünitesi, destek tesisleri, deniz kargo limanı ve geniş bir lojistik ağa sahip dev bir komplekse evrildiğini gözler önüne seriyor.
2018’den bugüne sahadaki kronolojik dönüşüm
Ağustos 2017’de çekilen uydu görüntülerinde yalnızca hafriyat ve zemin hazırlığı yapılan boş bir arazi göze çarparken, nükleer reaktör yapılarından henüz hiçbir iz bulunmuyordu. Nisan 2018’de 1. ünite için inşaat lisansının verilmesiyle birlikte Akkuyu, hazırlık sahasından binaların yükseldiği gerçek bir nükleer şantiyeye dönüştü.
İnşaat süreci resmi takvime ve uydu kayıtlarına şu aşamalarla yansıdı:
- Nisan 2020: 2. ünitenin inşasına resmen başlandı.
- Mart 2021: 3. ünitenin temeli atıldı.
- Temmuz 2022: 4. ve son ünitede inşaat çalışmaları başlatılarak dünyanın en büyük nükleer güç santrali şantiyelerinden biri kuruldu.
- Nisan 2023: Sahaya ilk taze nükleer yakıtın ulaşmasıyla birlikte tesis, uluslararası standartlarda resmi olarak “nükleer tesis” statüsü kazandı.
Akdeniz kıyısı lojistik üsse dönüştü
Değişim yalnızca karadaki reaktör binalarıyla sınırlı kalmadı. 2017 öncesi doğal kıyı şeridi, projenin deniz yapılarıyla tamamen yenilendi. Ağır ekipmanların ve dev reaktör parçalarının deniz yoluyla getirilmesini sağlayan Doğu Kargo Terminali inşa edildi; dalgakıranlar, rıhtımlar ve geçici depolama alanları kurularak deniz, şantiyenin ana ikmal hattı haline getirildi.
Eylül 2026 tarihli en güncel uydu fotoğraflarında; daha önce açık alan olan tüm bölgelerin işletme binaları, trafo merkezleri, bağlantı yolları ve yan tesislerle dolduğu görülüyor.
1. ünitede deneme işletmesi ve simülasyon yakıtı aşaması
Diğer üç ünitede inşaat ve montaj çalışmaları planlanan takvim doğrultusunda devam ederken, en ileri aşamaya 1. ünite ulaştı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Haziran 2026’da reaktör basınç kabına 163 adet simülasyon (dummy) yakıt demetinin başarıyla yüklendiğini açıklamıştı. Ağırlık ve boyut olarak gerçek yakıtla birebir aynı olan bu demetler; hidrolik sistemlerin, akışkan döngülerinin ve reaktör kontrol mekanizmalarının test edilmesinde kullanılıyor. 2026 yılı 1. ünite için kapsamlı test ve deneme işletmesi dönemi olarak kayıtlara geçerken, hedefin yıl sonuna kadar ilk elektriği üretmek olduğu yinelendi.
4 bin 800 megavatlık dev kapasite
Türkiye ile Rusya arasında 2010 yılında imzalanan hükümetler arası anlaşmayla Mersin’in Gülnar ilçesinde projelendirilen Akkuyu NGS, her biri 1200 megavat kurulu güce sahip 4 adet VVER-1200 tipi reaktörden oluşuyor.
Toplam 4 bin 800 megavat kapasiteye sahip santralin tüm üniteleriyle tam kapasite devreye girmesiyle, Türkiye’nin elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 10’unu tek başına karşılaması öngörülüyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 2026’da üretilecek ilk elektriğin Türkiye’nin nükleer enerji çağına fiili girişini simgeleyeceğini vurgularken; Sinop ve Trakya’da planlanan ilave reaktör projeleriyle birlikte ülkenin nükleer kurulu gücünün 2050 yılına kadar yaklaşık 20 gigavata çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti.
