Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yetkilendirilen Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, hazırladığı yeni raporunda İsrail yönetimini ve güvenlik güçlerini işgal altındaki Batı Şeria ile Gazze Şeridi’nde insanlığa karşı suç işlemekle suçladı. Komisyon, Batı Şeria’da imha, işkence, cinsel şiddet ve zulüm gibi suçların işlendiğini; Gazze’de ise soykırım eylemlerinin sürdürüldüğünü belirtti.
İsrail’deki parlamento seçimlerinin hemen öncesinde kamuoyuna sunulan kapsamlı raporda, Batı Şeria’daki Filistinli sivil nüfusa yönelik sistematik bir toplu cezalandırma politikası izlendiği vurgulandı. 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana askeri operasyonlar ve yerleşimci şiddetiyle desteklenen yaygın saldırıların, milliyet, ırk ve etnik kökene dayalı ayrımcı güdülerle yürütüldüğü kaydedildi.
Batı Şeria’da hava saldırıları ve can kayıpları katlandı
Raporda, Batı Şeria’daki durumun 7 Ekim 2023 sonrasında hızla kötüleştiği somut verilerle ortaya kondu. 2008 yılından 6 Ekim 2023’e kadar geçen sürede hava saldırılarında hayatını kaybeden Filistinli sayısı 6 iken, 7 Ekim 2023 ile 30 Eylül 2026 tarihleri arasında düzenlenen hava bombardımanlarında 254 Filistinlinin yaşamını yitirdiği ifade edildi. Ayrıca BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin verilerine atıfta bulunularak, 2025 yılı boyunca Batı Şeria’daki üç mülteci kampından 33 binden fazla sivilin zorla yerinden edildiği ve bu durumun etnik temizlik endişelerini tetiklediği aktarıldı.
Komisyonun yeni başkanı Hintli hukukçu Srinivasan Muralidhar yaptığı açıklamada, sivillerin hedef alınmasının ve konut yıkımlarının münferit olmadığını dile getirdi. Muralidhar, bu eylemlerin Filistinlileri yerinden etmeyi, yok etmeyi ve dayanılmaz yaşam koşulları dayatmayı amaçlayan geniş kapsamlı bir stratejinin parçası olduğunu belirtti. Ayrıca Gazze’de kontrol hattını belirleyen Sarı Hat çevresinde sivil kayıpların devam ettiği kaydedildi.
Filistin Yönetimi’ne eleştiri ve İsrail’in tepkisi
Soruşturma Komisyonu, raporunda yalnızca İsrail’e değil, Filistin Yönetimi’ne yönelik tespitlere de yer verdi. Filistin Yönetimi’nin rakip silahlı grupların üyelerine, sivil ve siyasi muhaliflere yönelik uyguladığı şiddet ve baskı kınanırken, ihlallere dair etkin ve tarafsız soruşturma yürütülmemesi eleştirildi.
Cenevre’deki İsrail Daimi Temsilciliği ise raporun sonuçlarını derhal ve kesin bir dille reddetti. İsrail’in BM Cenevre Büyükelçisi Daniel Meron, raporu “Yahudi devletini yıkma girişimi” olarak nitelendirdi ve komisyonun derhal feshedilmesi çağrısında bulundu. İsrail makamları, daha önce Gazze için yapılan soykırım tespitlerinde olduğu gibi yeni raporu da asılsız ve antisemitik olarak tanımladı.
1967’den bu yana süren işgal
Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Ocak 2024’te aldığı ve Gazze’de soykırımın önlenmesini emreden ihtiyati tedbir kararlarının hatırlatıldığı süreçte bölgedeki gerilim sürüyor. 1967 yılından bu yana İsrail işgali altında bulunan Batı Şeria’da 3 milyonu aşkın Filistinli yaşarken, uluslararası hukuka göre yasa dışı sayılan yerleşimlerde 500 binden fazla İsrailli yerleşimci bulunuyor.
