Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), ABD öncülüğündeki DEAŞ karşıtı Uluslararası Koalisyon güçlerinin ülkeden ayrılma takvimi olan 30 Eylül yaklaşırken Peşmerge güçlerinin kurumsal yapısında tarihi bir adım attı. Erbil’de düzenlenen törenle, siyasi partilere bağlı farklı silahlı birliklerin lağvedilerek tüm Peşmerge güçlerinin resmen Peşmerge Bakanlığı çatısı altında birleştirildiği ilan edildi.
Bağdat ve Washington yönetimleri, 27 Eylül 2024’te yaptıkları ortak açıklamayla 2014 yılında kurulan koalisyonun askeri misyonunu iki aşamalı bir planla sona erdirme kararı almıştı. İlk aşamada ana üslerden çekilme tamamlanırken, sürecin nihai aşamasının 30 Eylül itibarıyla tamamlanması öngörülüyor.
“Bakanlık dışında hiçbir Peşmerge gücü kalmayacak”
Birleşme töreninde konuşan IKBY Başkanı Neçirvan Barzani, sürecin bölge güvenliği için yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu vurguladı:
- Tek komuta kademesi: Barzani, bundan böyle Peşmerge Bakanlığı haricinde hiçbir bağımsız Peşmerge birliğinin kalmayacağını belirterek yeni dönemin ana görevinin ülkenin savunulması olduğunu söyledi.
- Bağdat ile ortak terör mücadelesi: Barzani, terör tehditlerine karşı Irak federal güvenlik güçleriyle eş güdüm ve iş birliğini artıracaklarını ifade etti.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani ise yıllar süren reform çalışmalarının neticesinde birleşmenin başarıldığını belirterek, “Peşmerge, Irak anayasasında tanımlanmış meşru savunma sisteminin ayrılmaz bir parçasıdır. Irak ordusu ile ortak koordinasyonu derinleştirerek Peşmerge’nin savunma kapasitesini güçlendirmeyi sürdüreceğiz” dedi.
Silahlı grupların silah teslimi gündemde
Koalisyon güçlerinin ülkeden tamamen ayrılmasına yönelik geri sayım sürerken Irak genelinde de güvenlik dengeleri yeniden şekilleniyor. Uluslararası güçlerin 30 Eylül’e kadar çekilmesini takiben, ülke genelindeki yerel silahlı grupların silahlarını devlete teslim etmesi bekleniyor.
Irak hükümeti; Ketaib Hizbullah, En-Nüceba, Seyyidü’ş-Şüheda, El-Evfiya, Seraya Evliya ed-Dem ve Ehlü’l-Kehf’in de aralarında bulunduğu gruplarla silahların devlet kontrolüne devredilmesi mekanizmasını netleştirmek üzere müzakerelerini sürdürüyor. Peşmerge güçlerinin tek çatı altında toplanması, koalisyon sonrası dönemde Irak’ın ulusal güvenlik mimarisinin tahkimi açısından en somut adım olarak değerlendiriliyor.
