İsrail’de 27 Ekim seçimleri yaklaşırken, ülkenin resmi dini eğitim sisteminde kilit rol oynayan iki dev ağın yöneticileri, sağ partilerin oluşturduğu “Ulusal Kamp”a 61 sandalyeli meclis çoğunluğunu kazandırmayı hedefleyen seçim kampanyasına resmen dahil oldu. Bnei Akiva Yeshivaları ve Ulpanaları Genel Müdürü Elhanan Glatt ile Noam-Tzvia Eğitim Ağı Genel Müdürü Yanki Friedman, sağ seçmenin sandığa gitme oranını artırmak amacıyla kurulan “V 26” adlı seçim karargahının lider kadrosuna katıldı.
Gelişme, bünyesinde on binlerce öğrenci, veli ve mezun ağı barındıran devlet destekli dini eğitim kurumlarının siyasi seferberlik ve propaganda amacıyla kullanılmasına dair tartışmaları alevlendirdi.
Hedef: Sağ blokun 61 sandalyeye ulaşması
Kanal 14 ve yerel basında yer alan bilgilere göre “V 26” projesi; Şomron (Samaria) Bölge Konseyi Başkanı Yossi Dagan ile Likud partisinin “Benim Likud’um” grubu liderleri Yaakov Weinberger ve Yoni HaIsraeli öncülüğünde hayata geçirildi.
Karargah, sağ partilerin oy potansiyeli yüksek olmasına rağmen katılımın düşük kaldığı çevre kentlerde ve yoksul mahallelerde binlerce gönüllüyle kapı kapı dolaşmayı ve seçmenleri sandığa taşımayı hedefliyor. Dagan, “Ulusal Kamp seçmenini sandığa götürmek zaferin anahtarıdır” diyerek belirli bir partiden ziyade sağ blokun toplam vekil sayısını 61’in üzerine çıkarmayı amaçladıklarını vurguluyor.
30 binden fazla öğrenci ve dev mezun ağı
Glatt ve Friedman’ın kampanyaya katılımı, yönettikleri kurumların devasa etki alanı sebebiyle ciddi bir siyasi ağırlık taşıyor:
- Bnei Akiva Ağı: 1954 yılından bu yana faaliyet gösteren yapı; bünyesindeki 60’ı aşkın okul, dini lise ve ordu hizmetiyle dini eğitimi birleştiren “Hesder” yeshivalarında yaklaşık 20 bin öğrenciye eğitim veriyor. Ağın 60 binden fazla mezunu bulunurken, Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim yerlerinde de geniş bir kurumsal varlığa sahip.
- Noam-Tzvia Ağı: 1971’de kurulan ve Haham Zvi Yehuda Kook’un dini-siyonist öğretilerine dayanan ağ; İsrail genelindeki 59 okulunda 11 bin öğrenciye eğitim sunuyor ve doğrudan Milli Eğitim Bakanlığı’nın resmi dini eğitim statüsünde yer alıyor.
Eğitimciler kampanyaya “bireysel sıfatla” katıldıklarını savunsalar da kurumsal kimlikleriyle basında yer almaları, binlerce aile ve mezunun siyasi amaçlarla konsolide edildiği eleştirilerini beraberinde getiriyor. Gazze’de yeniden yerleşim yanlısı “Tekuma” hareketinin lideri Berale Crombie’nin de katıldığı merkez, seçimleri “Filistin devletinin kurulmasını engellemek için bir beka mücadelesi” olarak nitelendiriyor.
Yasal sınırlar ve “siyasi dokunulmazlık” tepkisi
İsrail Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı ve yürürlükteki kanunlar, eğitim kurumları içinde her türlü seçim propagandasını ve yöneticilerin nüfuzlarını siyasi partiler lehine kullanmasını kesin bir dille yasaklıyor.
İsrail Demokrasi Enstitüsü araştırmacıları, eğitim yasasının siyasi bilinçlendirme ile partizan propaganda arasındaki çizgiyi net bir şekilde çizdiğine dikkat çekiyor. Geçmişte Şas partisine bağlı okulların velilere oy mektubu göndermesi üzerine bakanlık sert yaptırımlar uygulamıştı. Ancak mevcut tabloda Milli Eğitim Bakanlığı koltuğunda bizzat Likud milletvekili Yoav Kisch’in oturması ve Merkez Seçim Komisyonu’nun sessizliğini koruması, dini eğitim yöneticilerine yönelik yasal bir “dokunulmazlık zırhı” sağlandığı yönündeki iddiaları güçlendiriyor.
