İsrail’de yapılan erken genel seçimlerin ardından açıklanan son oy oranları, meclis aritmetiğini ve hükümet kurma senaryolarını kökten sarstı. Oyların yüzde 96’sından fazlasının sayıldığı tabloda, Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blok 53 sandalyede kalarak hükümet kurmak için zorunlu olan 61 barajının oldukça gerisine düştü. Muhalefet bloğunun 48 sandalyede kalmasıyla birlikte toplam 19 milletvekili çıkaran Arap partileri, koalisyon arayışlarında belirleyici kilit aktör konumuna yükseldi.
Resmi olmayan neticelere göre Netanyahu’nun partisi Likud, önceki seçimdeki 32 vekillik gücünü kaybederek 27 sandalyeye geriledi. Sağ ittifakın ortaklarından Şas Partisi 11’den 6’ya düşerken, Itamar Ben-Gvir liderliğindeki Otzma Yehudit ile Birleşik Tevrat Yahudiliği partileri 7’şer sandalyede kaldı. Her iki ana bloğun da tek başına çoğunluğu sağlayamaması, İsrail siyasetini derin bir krizin eşiğine getirdi.
Sandığa hücum: Arap seçmenden rekor katılım
Seçim anketlerinin 14 sandalye civarında öngördüğü Arap temsiliyeti, tabandaki tarihi seferberlikle tahminleri aştı. Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerde sandığa gitme oranının yüzde 70 ila 80 bandına ulaşması, Meclis’teki sandalye dağılımını doğrudan değiştirdi. Bir önceki dönemde 10 milletvekili ile temsil edilen Arap partileri meclisteki ağırlıklarını neredeyse ikiye katladı.
Siyasi analistler, Arap seçmenin sandığa olağanüstü ilgisini Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ile Maliye Bakanı Bezalel Smotrich gibi aşırı sağcı isimlerin ayrımcı politikalarına ve güvenlik odaklı baskılarına verilen demokratik bir tepki olarak yorumluyor.
Hükümet denkleminin merkezinde iki Arap hareketi
Yeni parlamentoda Ortak Liste 11 milletvekili kazanırken, Mansur Abbas liderliğindeki Birleşik Arap Listesi (Ra’am) 8 sandalye elde etti. Mansur Abbas, seçimlerin hemen ardından yaptığı açıklamada belirli ilkeler ve toplumsal talepler doğrultusunda kurulacak yeni bir koalisyona katılabileceklerinin sinyalini verdi.
Buna karşın muhalefet kanadının Arap partileriyle resmi bir hükümet ortaklığı kurup kuramayacağı belirsizliğini koruyor. Hem sağ hem de merkez-sol muhalefet cepheleri, Arap partilerinin dışarıdan desteği veya doğrudan katılımı olmaksızın 61 vekile ulaşamadığı için ülke yeniden erken seçim sarmalına girme riskiyle karşı karşıya.
Sağ kanattan meşruiyet suçlamaları ve polis operasyonu
Çoğunluğu kaybeden Netanyahu ve müttefikleri, sandıktan çıkan sonuca sert tepki gösterdi. Arap partilerini “seçim hırsızlığı” ve “teröre destek vermekle” itham eden sağ kanat, seçimlere dış müdahale yapıldığı iddiasıyla resmi soruşturma açılmasını talep etti. Muhalefet kanadından Yair Golan ve Gadi Eisenkot ise bu söylemlerin demokratik temsiliyeti gayrimeşru kılma girişimi olduğunu belirterek tepki gösterdi.
Siyasi gerilimin tırmandığı saatlerde İsrail Polisi, oy karşılığı rüşvet verildiği iddiaları kapsamında bazı kişileri sorguya aldığını duyurdu. İbrani medyasında yer alan haberlerde, Birleşik Arap Listesi lehine rüşvet karşılığı oy temin edildiği şüphesiyle çok sayıda kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Arap temsilciler, söz konusu adli işlemleri seçim başarısını gölgelemeye yönelik siyasi bir baskı hamlesi olarak değerlendiriyor.
