İsrail’de 27 Ekim Salı günü rekor katılımla gerçekleşen genel seçimlerin ardından başlayan oy sayım süreci, ülkeyi yeni bir siyasi belirsizliğe sürükledi. Merkez Seçim Komisyonu’nun sandıkların yüzde 92,9’unun açıldığı ve oyların yüzde 85,6’sının tasnif edildiği aşamada yayımladığı verilere göre; Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki sağ blok 53 sandalyede kalırken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku 48 sandalyeye ulaştı.
120 sandalyeli Knesset’te hükümet kurabilmek için gereken 61 salt çoğunluk eşiğine hiçbir ittifakın ulaşamaması, seçim yarışını sandıktan çıkarıp çetin koalisyon pazarlıklarına ve olası milletvekili transferi hesaplarına taşıdı. 2022 seçimlerinde elde ettiği 64 sandalyelik çoğunluğu kaybeden Netanyahu’nun hükümet kurabilmek için en az 8 ek sandalyeye ihtiyacı bulunuyor.
Meclis dağılımı ve Arap partilerinin kilit rolü
Kısmi sonuçlara göre Netanyahu’nun partisi Likud 26 sandalye ile birinci parti konumunu korurken, Gadi Eisenkot liderliğindeki Yaşar Partisi 21 sandalyeyle ikinci sırada yer aldı. Naftali Bennett ile Yair Lapid ortaklığındaki “Birlikte” ittifakı ve Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste 12’şer sandalye elde etti. Demokratlar 8, Avigdor Liberman’ın Evimiz İsrail partisi, Şas, Birleşik Tevrat Yahudiliği, Yahudi Gücü ve Ra’am partileri 7’şer, Dini Siyonizm ise 6 sandalyede kaldı.
Arap seçmenin sandığa gitme oranındaki tarihi yükselişle toplamda 19 sandalyeye ulaşan Arap partileri, hükümet kurma denkleminin en kritik aktörleri arasına girdi. Ortak Liste lideri Yusuf Cabarin, elde edilen sonucun Arap toplumunun artık görmezden gelinemeyecek bir siyasi güç olduğunu kanıtladığını duyurdu. Sandıkların açılmasıyla birlikte başlayan oy hırsızlığı iddiaları ve karşılıklı suçlamalar ise seçim kurullarına taşındı.
Masadaki senaryolar ve parçalanma tehlikesi
Hükümeti kurma yetkisini almak isteyen Netanyahu için ilk senaryo, 7 sandalyeli Avigdor Liberman’ı yanına çekerek tam 61 sandalyeye ulaşmak; ancak Liberman’ın Netanyahu karşıtlığı ve Haredilerin askerlik muafiyetine dair sert tutumu bu formülü zorlaştırıyor. İkinci seçenek olarak Bennett-Lapid bloğundan milletvekili koparma veya muhalefet saflarından bağımsız vekilleri ikna etme stratejileri tartışılıyor.
Eisenkot cephesinde ise Likud içinden isyan çıkarma ya da Ra’am desteğiyle bir azınlık hükümeti deneme ihtimalleri değerlendiriliyor. Ancak sağ muhalefet liderlerinin Arap partileriyle doğrudan iş birliğine mesafeli duruşu krizin çözümünü zorlaştırıyor. Yaklaşık 600 bin askeri ve diplomatik oyun (çift zarf) sayımının tamamlanması beklenirken, uzlaşma sağlanamaması durumunda Netanyahu’nun geçici başbakanlık görevini sürdüreceği ve ülkenin yeniden erken seçime gidebileceği belirtiliyor.
