İsrail’in eski Roma ve Paris Büyükelçisi Avi Pazner, Tel Aviv yönetiminin mevcut dış ve güvenlik politikalarında değişikliğe gitmemesi halinde ülkenin, ırkçı apartheid rejimi dönemindeki Güney Afrika benzeri topyekûn bir diplomatik ve ekonomik tecritle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.
Yedioth Ahronoth gazetesinin ulaştığı bilgilere göre Pazner, Dışişleri Bakanlığı bünyesindeki kıdemli diplomatların yer aldığı kapalı bir iletişim grubuna gönderdiği mektupta sert tespitlere yer verdi. Mevcut koalisyonun yaklaşan seçimleri kazanması durumunda yaptırımların sınırları aşacağını belirten eski diplomat, boykot hareketinin işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlerle sınırlı kalmayıp tüm İsrail geneline yayılacağı uyarısını yaptı.
Güney Afrika hatırlatması: Rejimi yaptırımlar yıktı
Pazner mektubunda, 20. yüzyılın son çeyreğinde Güney Afrika Cumhuriyeti’nin yaşadığı süreci örnek gösterdi. 1980’li yılların ortasında Pretoria yönetimine yönelik başlatılan ekonomik ve siyasi yaptırımların, 1990’ların başında ırkçı apartheid rejiminin tamamen çöküşüne yol açtığını hatırlatan kıdemli diplomat, İsrail’in de benzer bir tarihsel kavşakta bulunduğuna dikkat çekti.
Şu an için Hollanda gibi sınırlı istisnalar dışında yaptırımların sadece Batı Şeria’daki yerleşim yerlerini hedef aldığını ifade eden Pazner, koalisyonun aynı politikalarla yoluna devam etmesi halinde ülkenin daha önce hiç tecrübe etmediği ölçekte doğrudan ve kapsamlı bir ambargo dalgasıyla yüzleşeceğini vurguladı.
Avrupa’dan gelen sinyaller ve Hollanda kararı
İsrailli diplomatın bu çıkışı, Avrupa başkentlerinde Tel Aviv’e yönelik somut adımların tartışıldığı bir döneme denk geldi. Nitekim İsrail Dışişleri Bakanlığı, Hollanda’ya seyahat edecek vatandaşlarına yönelik bir uyarı yayımlayarak havalimanlarında uzun süreli bagaj aramalarına tabi tutulabileceklerini bildirdi.
Söz konusu uyarının arkasında yatan temel nedenler ve diplomatik kulislerdeki gelişmeler şu şekilde sıralanıyor:
- Hollanda, Batı Şeria, Doğu Kudüs ve işgal altındaki Golan Tepeleri’ndeki yasa dışı yerleşim birimlerinden gelen ürünlerin ithalatını tamamen yasaklayan kararı yürürlüğe koydu.
- Birçok Avrupa ülkesi, Batı Şeria’daki şiddet olayları ve Gazze’deki insani kriz nedeniyle İsrailli şirketlerin yanı sıra bankacılık ve finans sistemini hedef alabilecek yaptırım seçeneklerini masada tutuyor.
- Yerleşimcilerle sınırlı kalan bireysel yaptırımların kurumsal ve devlet düzeyine evrilme riski giderek güçleniyor.
BM Genel Kurulu’ndaki protesto izolasyonun işareti
İsrail yönetiminin uluslararası alanda derinleşen yalnızlığı New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu salonuna da yansıdı. Başbakan Binyamin Netanyahu konuşmasını yapmak üzere kürsüye çıktığı anda onlarca ülke temsilcisi ve diplomat salonu topluca terk etti. Amerikan Wall Street Journal gazetesinin analizinde de vurgulandığı üzere heyetlerin salonu boşaltması, Gazze ve Batı Şeria operasyonlarına yönelik küresel tepkinin artık görmezden gelinemeyecek bir diplomatik tecride dönüştüğünü somut biçimde ortaya koydu.
