Mısır’ın kuzeyindeki tarımsal sulama kanallarında ve drenaj yollarında son aylarda peş peşe görülen Nil timsahları, halk arasında büyük paniğe neden olmuş ve hayvanların bölgeye nasıl ulaştığına dair tartışmaları alevlendirmişti. Asvan Barajı’nın 1970 yılındaki inşasından bu yana nehrin kuzey kesimlerinde görülmeyen yırtıcıların gizemi, İskenderiye yönüne giden bir yolcu treninde yapılan aramayla çözüldü.
Mısır Çevre İşleri Kurumu tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Asvan’dan İskenderiye’ye seyahat eden bir yolcunun çantasındaki büyük mavi bir bidon içerisinde boyları 20 ila 25 santimetre arasında değişen 30 adet canlı yavru timsah ele geçirildi. Bu operasyon, sulama kanallarındaki timsahların doğal yollarla nehirde yüzerek değil, organize kaçakçılık şebekeleri ve kontrolsüz evcil hayvan ticareti yoluyla ülkenin kuzeyine taşındığını somut olarak kanıtladı.
Asvan Barajı’ndan kaçak ticaret pazarlarına
Nil timsahlarının Mısır’daki doğal üreme alanı, Asvan Barajı’nın güneyinde kalan Nasır Gölü ile sınırlı bulunuyor. Bilimsel araştırmalar, baraj inşaatının tamamlanmasıyla birlikte devasa beton setin ve tehlikeli hidroelektrik türbinlerin timsahların kuzeye geçişini imkansız hale getirdiğini gösteriyor.
Göldeki balıkçıların ağlarına zarar verdiği için avladığı ya da yumurtadan yeni çıktığı haziran aylarında topladığı yavru timsahlar, zamanla yerel bir rant kapısına dönüştü:
- Kahire’deki Seyyide Aişe “Cuma Pazarı” gibi hayvan pazarlarında ve sosyal medya gruplarında yasa dışı olarak satılıyor.
- Küçükken sevimli bir evcil hayvan sanılarak satın alınan timsahlar, hızla büyüyüp tehlikeli boyutlara ulaşınca sahipleri tarafından yakındaki tarımsal drenaj kanallarına gizlice terk ediliyor.
- Geçtiğimiz eylül ayında Şarkiye vilayetine bağlı Bilbeis merkezindeki kanallarda, haziran ayında ise Kalyubiye’de yakalanan timsahların tamamının bu yolla sokağa atıldığı anlaşıldı.
Bilim insanları uyardı: Doğal göç mümkün değil
Kahire Üniversitesi Su Kaynakları Profesörü Dr. Abbas Şaraki, göldeki timsahların kendi imkanlarıyla Deltaya ulaşmasının biyolojik ve fiziki olarak imkansız olduğunu belirtti. Asvan’ın kuzeyindeki nehir rejiminin timsahların yuva yapmasına ve yumurtlamasına uygun olmadığını kaydeden Şaraki, drenaj kanallarının tarımsal atıklar nedeniyle yüksek tuzluluk oranına sahip olduğunu, tatlı su timsahlarının bu sularda doğal yollarla yaşayamayacağını ifade etti. Benzer şekilde geçtiğimiz aylarda İskenderiye sahilinde bir timsahın bulunması da hayvanların insan eliyle denize bırakıldığını teyit ediyor.
Zimbabve Chinhoyi Teknoloji Üniversitesi Yaban Hayatı Bölümü’nden Dr. Beaven Utete ise çözümün Nasır Gölü çevresindeki kaçak avcılığı önlemekten geçtiğini vurguluyor. Mısır hükümetinin 2019 yılında timsah çiftlikleri için getirdiği ağır bürokratik şartların girişimcileri caydırdığını belirten uzmanlar, yasal denetimli üretim modelleri kurulmadığı takdirde kara borsa kaçakçılığının ve kanallara bırakılan tehlikeli sürüngenlerin halk sağlığını tehdit etmeyi sürdüreceği uyarısında bulunuyor.
